Roest op de rails, treinstellen op verkeerde plaats; Treinen rijden niet zomaar weer

UTRECHT, 8 APRIL. Conducteurs, machinisten en ander NS-personeel liepen vanmorgen om negen uur de actiekantine in Utrecht uit om na bijna 60 uur staking weer te gaan rijden. Maar dat gaat zomaar niet. Er zit hier en daar roest op de rails en veel treinstellen staan op de verkeerde plaats. Alleen de onderhoudsploegen konden direct aan het werk. Zij begonnen met de 24-uurscontrole die iedere trein moet ondergaan.

De stappen die nodig zijn om de treinenloop weer in gang te zetten na een staking of een calamiteit worden gecoördineerd vanuit het plaatselijk actiecentrum van de Nederlandse Spoorwegen.

In Utrecht en omgeving is gisteravond al door werkwilligen "roest' gereden. Vocht en kou kunnen namelijk een laagje roest op de rails achterlaten, waardoor de relais op de rails geen contact meer maken met de flenzen van de trein. Dat leidt tot stroomstoringen, omdat ook via de rails stroom wordt geleid. Met deze stroom worden de automatische slagbomen en verkeerslichten bij de overgangen bediend.

Als een traject 24 uur niet is bereden, mag op dat beveiligingssysteem niet meer worden vertrouwd. Een automatische overweg kan open blijven staan. Daarom moeten na een dergelijke onderbreking van het treinverkeer treinstellen met ten minste 24 assen "op zicht' langs de seinen. Dat zijn dan treinen zonder passagiers, die met lage snelheid moeten rijden. Ook in enkele andere rayons is gisteravond al ontroest, maar bij andere moest dat vanmorgen nog gebeuren.

Rayonmanager Vervoer in Utrecht, L. de Leeuw, kan nog alleen voor zijn eigen "beheersgebied' spreken: de lijnen naar Wolfheeze, Geldermalsen, Alphen, Gouda, Rhenen en Tiel. Wat er in de andere rayons gebeurt is afhankelijk van wat de stakingscomités daar besluiten. In Utrecht is de keuring al achter de rug en zijn de treinstellen schoongemaakt. Bij het begin van de staking is het materieel al op de perrons gereedgebracht. De opstelling was er echter op gericht om vanmorgen vroeg te beginnen met rijden.

Nu pas na tienen de treinen op gang komen staan er toch veel verkeerd geparkeerd. Even voor half elf is het stoptreinverkeer in het rayon van De Leeuw weer op gang gekomen. Veel passagiers zaten er nog niet in. “De mensen nemen het zekere voor het onzekere”, meent een perronchef.

In Amsterdam werd op dat tijdstip nog volop gediscussieerd door de stakende werknemers. De emoties liepen daarbij hoog op. Meer dan een uur lang moesten de actieleiders van de drie bonden op hun leden inpraten om hen ertoe te bewegen de staking op te schorten. Tot twee keer toe is er gestemd. Pas nadat de bijeenkomst zich verplaatst had van de benauwde kantine naar de grote stationshal ging een meerderheid van de handen omhoog bij het voorstel "opschorten': “Laten we het hoofd koel houden en ons niet laten meeslepen door emoties, anders bloedt de hele zaak dood”, smeekten de stakingsleiders onder heftig boe-geroep. “Opschorten betekent dat we terugkomen. We komen gezamenlijk als één blok terug”.

Het zijn vooral de leden van het CNV en de onafhankelijke vakbond FSV die woedend zijn. “We zijn besodemierd door onze bovenleiding”, zegt een conducteur met FSV-button op zijn uniform. “Op slinkse wijze zijn de flexibele werktijden er toch ingekomen. Die idioten van ons hebben dat geslikt en dat vergeef ik ze nooit.” Zijn kameraad van de CNV staat instemmend te knikken. “Dit is nu de tweede keer dat ze ons belazeren. Basta, genoeg, we staken door!”

Pag 3: Staking uiteindelijk opgeschort

Tijdens de vergadering lezen de stakingsleiders van CNV en FSV verklaringen voor waarin zij hun afkeuring uitspreken over het principe-akkoord en hun bestuurders terugsturen naar de onderhandelingstafel. Ze hebben echter al hun overredingskracht nodig om hun achterban ervan te overtuigen de staking op te schorten. “Ik ben vannacht door m'n eigen vakbond verraaien”, roept FSV-leider Ruud Sappei. Hij belooft de stakers vanmiddag naar het hoofdbestuur van de bond in Utrecht te gaan “om die zaak kort te sluiten en er even een paar mensen uit te werken”. “Maar laten we alsblieft één lijn trekken met de FNV. Voor het eerst na 150 jaar voeren we gezamenlijk actie. Hier ligt onze kans en laten we dat nou niet verstieren.”

Onder de leus "samen uit samen thuis' besluit het personeel uiteindelijk de staking op te schorten, zodat CNV en FSV de kans krijgen hun bestuur op het matje te roepen.

In de loop van morgen zullen de drie bonden hun leden raadplegen en zich beraden over verdere acties.

Tegen 12 uur kwam het treinverkeer in Amsterdam weer op gang. In het noorden en oosten van het land reed vanmorgen nog geen trein. In de rest van het land kwam het verkeer langzaam en onregelmatig op gang. Her en der braken wilde stakingen uit. In Maastricht bijvoorbeeld. De plaatselijke leiding van de Vervoersbond FNV en van de FSV was er niet in geslaagd de achterban ervan te overtuigen dat de staking beter kon worden opgeschort. Maar na lang discussiëren besloten de stakers om half twaalf alsnog de werkzaamheden te hervatten.