Oproep tot nationaal kabinet in Italië; Ex-communisten en Groenen willen wel meeregeren

ROME, 8 APRIL. Na hun gevoelige verkiezingsnederlaag van deze week streven de Italiaanse christen-democraten naar de vorming van een soort nationaal kabinet. Zij willen de vier-partijencoalitie uitbreiden met drie oppositiepartijen, waaronder de ex-communistische Democratische Partij van Links (PDS).

De partijtop van de Democrazia cristiana (DC) kwam in een analyse van de uitslag tot de conclusie dat de huidige coalitie weinig toekomst heeft. Zij behield net genoeg zetels voor een absolute meerderheid, maar zakte in percentages duidelijk onder de vijftig procent.

Bovendien voelen de socialisten van Bettino Craxi weinig voor voortzetting van deze coalitie. Craxi, die in zijn eigen stad Milaan aanzienlijk minder voorkeurstemmen kreeg dan Umberto Bossi van de protestpartij Lega Nord, lijkt aan te sturen op een wending, al is nog onduidelijk waarheen.

Vóór de verkiezingen was Craxi de enige kandidaat-premier, nu heeft een woordvoerder laten weten dat Craxi er in deze verwarde omstandigheden weinig voor voelt om de leiding van een kabinet op zich te nemen.

De partijsecretaris van de DC, Arnaldo Forlani, is gisteravond laat verzocht de andere partijen te polsen over de mogelijkheid van een zeven-partijencoalitie. Forlani's aanbod om af te treden (nog nooit in hun geschiedenis was de DC onder de dertig procent gezakt) is overigens afgewezen.

De DC mikt op een coalitie van de vier regeringspartijen (DC, socialisten, liberalen en sociaal-democraten) en drie oppositiepartijen. Naast de PDS zijn dat de republikeinen (een traditionele regeringspartij die vorig jaar uit de coalitie is gestapt en een felle oppositie is gaan voeren) en de groenen. De groenen en de PDS hebben maandag gezegd dat zij op basis van een goed programma bereid zouden zijn om mee te regeren. De republikeinen hebben gezegd dat zij een zakenkabinet prefereren.

Een formele kabinetsformatie komt pas eind deze maand aan de orde, als het parlement in zijn nieuwe samenstelling bijeenkomt. Tot die tijd blijft het huidige kabinet van premier Andreotti in functie.

De Italiaanse financiële markten hebben op de verkiezingsuitslag gereageerd met een lichte daling. De beurs in Milaan daalde gisteren 1,7 procent en ook de markt voor overheidsobligaties was in mineur. De lire bleef stabiel. De angst van sommige analysten voor een politieke chaos werd vrijwel in evenwicht gehouden door de verwachting dat deze uitslag een volgend kabinet dwingt hoognodige maatregelen te nemen, waarbij met name wordt gewezen op de noodzaak het begrotingstekort aan te pakken.

Overigens zijn de vier pornosterren die zich kandidaat hadden gesteld, afgewezen door de kiezers. Cicciolina zal niet terugkeren in het parlement, en ook de tien jaar jongere lijsttrekker van haar Partij van de Liefde, Moana Pozzi, kreeg niet genoeg stemmen.

De pijn van de gevoelige nederlaag voor de PDS werd gisteren iets verzacht door de ontdekking dat één tot anderhalf procent meer van de kiezers op deze partij had willen stemmen, maar de verkeerde heeft aangekruist. De nieuwe communistische partij heeft een symbool dat erg lijkt op dat van de oude communistische partij, waaruit de PDS is voorgekomen. Een aantal kiezers heeft dit symbool aangekruist en daarachter als zijn voorkeurstem de naam van PDS-leider Achille Occhetto ingevuld.

De uitslag van de parlementsverkiezingen zal naar verwachting ook tot lokale veranderingen leiden. In Milaan is de Lega Nord de grootste partij geworden, terwijl deze partij niet in het gemeentebestuur zit. In Palermo zal het succes voor de anti-mafiapartij Rete (netwerk) van Leoluca Orlando waarschijnlijk de roep om verandering in het gemeentebestuur versterken.