Lubbers en de lasten

TIEN JAAR heeft Ruud Lubbers er nu opzitten als minister-president en al die tijd houden de kabinetten onder zijn leiding zich bezig met de sanering van de overheidsfinanciën. Waar landen als Denemarken en Ierland in enkele jaren de zaak op orde hadden, worstelt Nederland nog steeds met de opschoning van de Haagse winkel.

Lubbers I begon hard, Lubbers II verslapte en Lubbers III staat voor de taak de achterstand van Nederland ten opzichte van andere Europese landen weg te werken met het oog op de eisen van de Economische en Monetaire Unie tegen het einde van deze eeuw. Want ondanks tien jaar ombuigingen neemt de staatsschuld nog steeds toe. Minister van financiën Kok heeft daarom terecht zijn zinnen gezet op vermindering van het financieringstekort en hij ligt daarbij goed op schema. Eind jaren tachtig, onder zijn voorganger Ruding, ging de meevaller van de gunstige economische groei deels naar verlaging van de lasten voor burgers en het bedrijfsleven. De druk van belastingen en premies is sinds 1990 weer opgelopen, met ruim tien miljard gulden, zo'n twee procent van de nationale economie, want Kok vermindert bij matige economische tegenwind het begrotingstekort met lastenverzwaringen en door minder overschrijdingen toe te staan.

De begroting voor 1993 vormt de opmaat naar de volgende verkiezingen en daarbij zal het beheer van de schatkist opnieuw een rol spelen. Voor Kok heeft lastenverlichting niet de eerste prioriteit; Lubbers speelt met nieuwe varianten. Oplopende inflatie en dreigend koopkrachtverlies kunnen met een verlaging van de btw worden bezworen, desnoods mag het financieringstekort een beetje minder terug. Lubbers heeft deze opzet in een brief aan het kabinet uiteengezet en daarmee zaagt de premier aan de soliditeit van zijn minister van financiën en schuift hij de sanering van de overheidsfinanciën weer vooruit.

DE RECEPTUUR voor Nederland is onlangs door de economische adviseurs van het kabinet helder uiteengezet. Verlaging van de lastendruk en vergroting van de arbeidsparticipatie zijn dringend nodig. Deze moeten worden gefinancierd door bezuinigingen op de uitgaven, niet door creatief boekhouden. Zolang Nederland in Europa koploper is wat betreft overdrachtsuitgaven, valt er in een begroting van 200 miljard gulden stevig te schrappen.