Fujimori wil ruwe kantjes "zelf-coup' bijschaven

LIMA, 8 APRIL. Duidelijk geschrokken van de felle internationale reactie op de "presidentiële staatsgreep' van afgelopen zondag, heeft de Peruaanse regering gisteren een paar stappen teruggezet. Op een persconferentie kondigde minister van buitenlandse zaken Augusto Blacker Miller de spoedige vrijlating aan van politici en vakbondsleiders die zondag en maandag waren opgepakt of onder huisarrest geplaatst.

De correspondent voor het Spaanse dagblad El Pais, de Peruaan Gustavo Gorriti die een specialist is op het gebied van het Peruaanse terrorisme, is inmiddels vrijgelaten. Voor de televisie zei hij goed te zijn behandeld tijdens zijn korte gevangenschap, die hij hongerstakend had doorgebracht. Televisie, radio en kranten kunnen weer vrijuit berichten over de gebeurtenissen in het land. Blacker Miller kondigde gisteren op zijn persconferentie de terugtrekking van de militaire censors bij de redacties aan. De militairen waren er overigens neergezet voor de veiligheid van de journalisten, zo beweerde de bewindsman.

In Lima was het straatbeeld gisteren vrijwel normaal, ondanks de duidelijk prominente aanwezigheid van tanks en militairen op enkele strategische punten in de stad en bij belangrijke gebouwen zoals het paleis van justitie. Ook bij de nog steeds gesloten universiteiten zijn tanks geposteerd.

Minister Blacker Miller is evenals het merendeel van zijn collega's uit het kabinet van de afgetreden premier Alfonso de los Heros in de nieuwe regeringsploeg gestapt. De nieuwe premier is de advocaat Oscar de la Puente. Waarnemers in Lima zien hierin een aanwijzing dat de vooral uit niet-partijgebonden technocraten bestaande groep beleidsmakers de drastische stappen van president Alberto Fujimori steunt.

Kloppartijen zoals die maandag plaatshadden tussen politie en parlementariërs zijn gisteren uitgebleven. Op zijn persconferentie bood minister Blacker Miller namens de regering excuses aan voor dit voorval. Dat heeft de parlementariërs overigens niet van hun voornemen afgebracht op president Fujimori geestelijk ongeschikt te verklaren en hem wegens hoogverraad te laten vervolgen.

Maar voorlopig zit Fujimori - gesteund door leger en politie - nog stevig in het zadel. De regering heeft het voornemen om binnen tien dagen de eerste reeks hervormingen van het justitiële apparaat door te voeren. Het hoofd van het openbaar ministerie, Pedro Méndez Jurado, heeft hierop direct en “onomkeerbaar” ontslag genomen. Fujimori denkt het zondag aangekondigde plebiciet over de wijzigingen in het Peruaanse staatsbestel al over zes weken te kunnen houd. Over zes maanden zou dan een geherstructureerd Congres aan het werk kunnen.

Ondanks de relatieve kalmte die gisteren in Lima heerste, was het leger op verschillende punten in de stad actief. Militairen namen het commando over van de grootste twee gevangenissen van Lima, Canto Grande en Lurigancho, gelegen in de noordelijke sloppenwijken van de hoofdstad. In tegenstelling tot de traditionele cipiers gingen de soldaten wel de cellenblokken binnen waar gevangen genomen terroristen van de maoïstische beweging Sendero Luminoso ("Lichtend Pad') hun eigen samenleving hebben gecreëerd. Verschillende leiders van Peru's tweede guerrillabeweging MRTA en narco-misdadigers werden vanuit de twee gevangenissen naar het zwaar bewaakte paleis van justitie overgebracht.

Intussen blijft de onzekerheid over de verblijfplaats van oud-president en leider van de oppositionele Aprista-partij, Alán Garciá. Minister Blacker zei op zijn persconferentie niet te weten waar de oud-president is. Hetzelfde gold voor de echtgenote van Garciá die in de loop van maandag uit het buitenland is teruggekeerd. Mevrouw Garciá zei gisteravond in een telefonisch vraaggesprek met de Peruaanse televisie, dat haar man in elk geval niet naar de Venezolaanse ambassade in Lima is gevlucht, zoals eerder werd bericht.

Afwachten, zo luidt voorlopig het devies in Peru. De internationale afwijzing van Fujimori's besluit om de grondwet op te schorten en het Congres te ontbinden, wordt binnenslands zeker niet algemeen gedeeld. Nu de ruwe kantjes zijn weggeschaafd van wat in Latijns Amerika de autogolpe ("zelf-coup') wordt genoemd, lijkt Fujimori tijd te krijgen om zijn radicale voorstellen uit te werken.

Toen de president gisteren zijn tijdelijk onderkomen in het oppercommando van het leger verliet voor een rondgang door de stad, kon hij ongehinderd handjes schudden met passerende Limenen. Een maandag gehouden enquête wil dat 73 procent van de Peruanen hun president steunt. Voor Fujimori's grootste vijand, Sendoro Luminoso, is het business as usual. Maandag en gisteren manifesteerde de beweging zich opnieuw op bloedige wijze in Lima met een drietal moordaanslagen.