Aan stukken

HET NOS-BESTUUR buigt zich weer over de zenderindeling voor de televisie, een jaar na het reddingsplan van voorzitter De Jong. De jeu is er inmiddels wel een beetje af. Na Veronica besloten eerst de TROS en toen de VARA het veilige Bestel toch maar niet te verlaten. Het wordt dus dringen nu EO en VPRO intussen de A-status hebben verworven, met bijbehorende aanspraak op meer zendtijd.

Ook een andere illusie is gesneuveld: het door De Jong beoogde, voluit op de kijkcijfers afgestemde "kostverdienersnet'. Inhoudelijk was dit al een bewijs van onvermogen. En nu heeft de Commissie-Donner onlangs in opdracht van de regering ook nog eens bevestigd dat de pret-formule Europees-rechtelijk niet door de beugel kan. Wil het publieke bestel zijn Europese bestaansrecht behouden dan is het eerder zaak de gegroeide aanpak grondig te saneren. Is met name de televisie nu al niet te ver in de commerciële hoek doorgeschoten?

Een extra reden deze vraag serieus te nemen is dat het volgens de Commissie-Donner helemaal niet vanzelfsprekend is dat de publieke omroep alle drie de ethernetten voor de televisie behoudt en de commerciële omroep het moet stellen met de kabel. Het verschil in bereik is hooguit vijftien procent, zo heet het. Maar het is allerminst zeker dat dit een afdoend argument vormt om het Bestel ether-exclusiviteit te verlenen. De Europese rechtvaardiging van de publieke omroep moet òf uit de lengte òf uit de breedte komen: als het niet een hoger publiek gehalte van de omroep is, dan is het minder netten. In het laatste geval wordt het pas goed dringen.

VAN AL TE veel aandacht voor deze uitdaging valt weinig te merken. Veeleer maken de omroepbestuurders zich op tezamen en in vereniging de NOS aan stukken te scheuren door haar over de drie zenders te verdelen. Het zou immers werkelijk eens wat worden met Nederland 3. Met z'n allen tegen "de Gezamenlijkheid' is een spel met een lange Hilversumse traditie. Maar in het licht van de publieke taak - die best een "kwaliteitsnet' kan gebruiken - zijn dergelijke spelletjes niet alleen atavistisch doch van een onbegrijpelijke kortzichtigheid. Dat geldt helemaal nu de komende zenderindeling bedoeld is om jaren mee te gaan.