Ziekteverzuim na jaren weer gedaald

DEN HAAG, 7 APRIL. Het ziekteverzuim in Nederland is vorig jaar voor het eerst sinds 1986 gedaald. Het kwam uit op 8,7 procent, 0,4 procentpunt minder dan in 1990. Dit blijkt uit gegevens die het Nederlands Instituut voor Arbeidsomstandigheden (NIA) vanochtend heeft bekendgemaakt.

Bij de nijverheid is de daling het grootst: van 9,2 naar 8,4 procent. In de dienstverlening (inclusief overheid) daalde het ziekteverzuim van 9,1 naar 8,8 procent. Voor het eerst is daarmee het verzuim in de dienstverlenende sector groter geweest dan bij de nijverheid.

De jarenlang voortgezette stijging van het ziekteverzuim was, net als de groei van het aantal arbeidsongeschikten, begin vorig jaar reden voor het kabinet om alarm te slaan. Afspraken van werkgevers, werknemers en overheid, gemaakt in het najaar van 1990, leken niet afdoende om de groeicurve van het ziekteverzuim om te buigen. Het NIA constateert nu dat de daling zich achteraf bezien toch al in 1990 heeft ingezet, maar niet zichtbaar werd door de verruiming van het zwangerschapsverlof, die dat jaar was doorgevoerd.

Het gemiddeld aantal ziekmeldingen per persoon per jaar is niet veel veranderd: in de periode 1987-1898 ongeveer 1,9; de laatste twee jaar 1,8. De daling van het verzuimpercentage wordt dus vooral veroorzaakt doordat werknemers korter ziek zijn. Volgens het NIA is dat mogelijk het gevolg van de grotere aandacht voor verzuim die er de laatste twee jaar is ontstaan. Het instituut denkt dat deze daling waarschijnlijk ook zal leiden tot een vermindering van het aantal werknemers dat de WAO ingaat.

De cijfers van het NIA zijn gebaseerd op een steekproef bij bedrijven of organisaties van meer dan 50 werknemers. Het kabinet baseert zijn beleid op feitelijke gegevens van de Sociale Verzekeringsraad over alle bedrijven. Op basis van voorlopige gegevens komt de SVr tot een veel geringere daling: met 0,1 procent. Overigens komt de raad ook op een lager niveau uit: 8,2 procent in 1990 en 8,1 in 1991. Het streven van het kabinet is gericht op een daling van het ziekteverzuim in 1992 naar 7,8 procent, naar 7,1 in 1993 en naar 6,6 in 1994. Zonder de wettelijke en andere maatregelen die het kabinet heeft aangekondigd zou volgens de prognoses het ziekteverzuim op 8,4 blijven steken.

De daling is tot stand gekomen zonder dat nieuwe wettelijke maatregelen al zijn geëffectueerd. Wel maakten werknemers- en werkgeversorganisaties in het najaar van 1990 afspraken om per bedrijfstak of onderneming een beleid te ontwikkelen dat ziekteverzuim zoveel mogelijk moet voorkomen.

Minister De Vries (sociale zaken) maakte vanochtend op een congres over arbeidsomstandigheden in de RAI duidelijk dat hij de inspanningen die de sociale partners hebben verricht om het ziekteverzuim en het beroep op WAO/AAW-uitkeringen te verminderen, onvoldoende vindt. De resultaten van het CAO-overleg hebben volgens hem weinig concrete actiepunten opgeleverd over de verbetering van arbeidsomstandigheden en al helemaal geen prikkels om het verzuim tegen te gaan. “Werkgevers hebben minder sterke knieën getoond dan ik meende te mogen verwachten. Maar ook in de vakbeweging ben ik teleurgesteld.”