PvdA: overheid moet school kunnen sluiten

DEN HAAG, 7 APRIL. Scholen die slecht presteren, zouden gesloten moeten kunnen worden. Dat is de keerzijde van het nieuwe systeem waarin het onderwijs grotere financiële vrijheid krijgt. Dat zei PvdA-onderwijsspecialist T. Netelenbos gisteren in de Tweede Kamer. Staatssecretaris Wallage (onderwijs) vindt de suggestie van het Kamerlid te ver gaan.

Netelenbos sprak bij de behandeling door de Kamer van de nota "De School op weg naar 2000'. In deze nota, vier jaar geleden door de toenmalige minister van onderwijs Deetman ingediend, wordt een belangrijke verzelfstandiging van het onderwijs voorgesteld. Omdat dit voorstel leidde tot grote onenigheid bij onderwijsorganisaties, heeft de Kamer de behandeling lange tijd voor zich uitgeschoven. Inmiddels zijn delen ervan reeds in concreet beleid omgezet zoals de invoering van globale kwaliteitseisen in de basisvorming ("kerndoelen') en een verzelfstandigd personeelsbeleid voor scholen (het 'formatiebudgetsysteem').

Volgens Netelenbos heeft de overheid nu echter te weinig mogelijkheden om scholen die slecht onderwijs geven te straffen. Sancties zoals een andere schoolkeuze door de ouders doen zich meestal pas op langere termijn voor. Daarom zou ook sluiting mogelijk moeten worden. Dit ging de andere partijen en staatssecretaris Wallage (onderwijs) te ver, omdat de kwaliteit van onderwijs op zeer verschillende manieren kan worden gemeten. Zo kunnen hoge cijfers in "dril-instituten' ten koste gaan van bijvoorbeeld de kunstzinnige scholing of karaktervorming.

CDA-woordvoerder Hermes liet blijken dat de overschrijdingsregeling die de financiële gelijkstelling tussen het openbaar en bijzonder onderwijs regelt, voor zijn partij niet langer heilig is. Hij gaf toe dat die regeling tot onbillijkheden kan leiden. Zo moet een gemeente die een oud gebouw van een openbare school opknapt, de kosten daarvan doorbetalen aan het bijzonder onderwijs. Voor zulke gevallen wil Hermes een aanpassing van de regeling.

Hermes wilde wat betreft de verzelfstandiging van scholen niet zover gaan als zijn fractiegenoten Brinkman en Tuinstra. De eerste had bij de Algemene Beschouwingen vorig jaar laten weten het geld voor personeel, materiaal, gebouwen, en achterstandenbeleid en wellicht ook onderwijsverzorging in één keer aan de scholen te willen uitkeren. Tuinstra had voorgesteld het openbaar onderwijs te verzelfstandigen door het, net als bijvoorbeeld de schouwburgen, in overheidsstichtingen onder te brengen.

Beide suggesties vond Hermes te ver gaan. Hij kondigde aan dat zijn fractie binnenkort met een nota komt die de meningsverschillen moet overbruggen.