ISAAC ASIMOV 1920-1992; Vertrouwen in robots

De Amerikaanse science fiction-auteur Isaac Asimov nam graag een voorbeeld aan Charles Dickens, die stierf tijdens het schrijven van een roman. “Ik stel me altijd voor dat zijn hand gewoon bleef doorschrijven totdat de pen van het papier liep”, vertelde Asimov in een interview. Zelf was het hem niet gegund in het harnas te sterven: hij overleed gisteren op 72-jarige leeftijd in het New York University Hospital.

Isaac Asimovs enige passie was schrijven, in een afgesloten kamer, onder kunstlicht, zestien uur per dag, in een tempo van negentig aanslagen per minuut. Met ruim vierhonderd titels op zijn naam wordt hij ruimschoots overtroffen door Simenon (meer dan 500 boeken). Ook wat betreft de verkoop van zijn boeken naar schatting 35 miljoen exemplaren kon hij niet in de schaduw staan van Agatha Christie (300 miljoen). Maar niemand schreef over zo'n breed scala aan onderwerpen als Isaac Asimov. Hij zal vooral herinnerd worden als schrijver van science fiction, maar produceerde tevens redelijk tot zeer goed verkopende thrillers, detectives, biografieen en kinderboeken. En niet te vergeten populair-wetenschappelijk lectuur over wiskunde, sterrenkunde, bijbelexegese of antieke geschiedenis.

Asimov, zoon van arme Russisch-joodse immigranten, maakte kennis met science fiction via de pulpblaadjes die in de snoepwinkel van zijn vader in Brooklyn werden verkocht. Hij begon op zeer jonge leeftijd te schrijven en brak in 1941 door met het verhaal "Nightfall', over een planeet die rond een groot aantal zonnen draait en waar het eens in de duizend jaar nacht wordt. De beschaving stort telkens opnieuw ineen als de bewoners voor het eerst oog in oog komen te staan met de sterren en de peilloze diepte van het heelal.

Bij een groter publiek kreeg hij bekendheid door zijn verhalenbundels over robots (I Robot in 1950 ) en zijn cyclus over de opkomst en ondergang van galactische beschavingen (de Foundation-serie, vanaf 1951). Asimov was afgestudeerd in de biochemie; zijn verhalen ademen een rotsvast vertrouwen in de wetenschap. Zo draaide zijn robot-serie meestal om het zogeheten "Frankenstein-complex', de angst voor technologie die het de mensheid onmogelijk maakte een handige uitvinding als de robot te accepteren. Al omhelsde hij in de jaren tachtig ecologische principes, dit uit de jaren vijftig stammende wetenschapsoptimisme verliet hem nooit.

Asimov was eerder een veelschrijver dan een groot schrijver. Zijn verdiensten moeten echter niet onderschat worden. Als meester-uitlegger, die er naar eigen zeggen veel genoegen in schepte twaalf onleesbare boeken samen te vatten tot een leesbaar boek. En als voorman van de "gouden eeuw van de science fiction', toen dit genre van kinderlectuur veranderde in ontspanningslectuur voor volwassenen.