Cocktails en verfbommen bij opening "asielzoekershotel'

AMSTERDAM, 7 APRIL. “Het is absoluut geen gevangenis”, zegt staatssecretaris Kosto (justitie) met zijn rug naar de hoge hekken. Op een paar honderd meter, achter nog meer hekken en afgeschermd door een peloton Mobiele Eenheid klinkt tromgeroffel van actievoerders.

De staatssecretaris is zojuist met een helikopter geland op het terrein van het zogeheten "grenshospitium'. De betonnen kolos in Amsterdam Zuid-Oost, een nieuwe inrichting voor kansloze asielzoekers, werd gistermiddag officieel door Kosto geopend.

De genodigden stonden nog wat beverig om hem heen: zij hadden spitsroeden moeten lopen tussen de haag van actievoerders buiten het terrein. Met zwarte vlaggen en roze verfbommen maakten de ongeveer vijfhonderd demonstranten hun afschuw van de nieuwe voorziening kenbaar. “Je sluit mensen die gevlucht zijn toch niet op?”, zei een grijze dame die ondanks de treinstaking helemaal uit Brabant is gekomen om te protesteren. Ze is wat onwennig tussen de leren jasjes en de hanenkammen. “Ze zochten vrijheid en ze kregen gevangenis”, staat er op het spandoek dat ze met haar vriendinnen omklemd houdt.

Kosto ziet het anders: “Dit is een heel aardige voorziening om mensen aan de grens op te houden”, zegt hij. Hij heeft geen begrip voor de actievoerders. “Met een beroep op iets van de zachte sector gaan ze hier staan demonstreren. Dit is geen gevangenis. Want je kunt er weer uit als je dat wilt.”

Nu werpt ook hij een blik op de elektronisch beveiligde hekken. “Aan de buitenkant mag dit gebouw een nogal streng uiterlijk hebben”, geeft hij toe. Maar binnen is er een hobbyruimte, een crèche, er zijn stiltekamers. Dat is een prachtige verbetering ten opzichte van de oude voorziening in Schiphol-Oost. “De asielzoeker kan altijd uit eigen beweging de opvang verlaten. Hoewel in één richting”, verduidelijkt Kosto. “Terug naar het land waar hij vandaan komt.”

Het "grenshospitium' is een inrichting waar asielzoekers die via Schiphol het land binnenkomen maar volgens Justitie geen kans maken op een verblijfstitel, worden vastgehouden tot de definitieve uitspraak van de rechter. Ook asielzoekers die zich niet houden aan de regels in de andere negen opvangcentra, kunnen naar het hospitium worden gestuurd. Er heerst een strenger regime: de "gasten' kunnen niet het gebouw verlaten om - zoals Kosto het vorige week uitdrukte - een “stukje scheerzeep te gaan kopen”. Het is een gesloten inrichting, die niet onder het ministerie van WVC valt, maar onder Justitie.

Onder een basketbalkorf in de recreatieruimte legt Kosto uit hoe hier twee onverenigbare zaken met elkaar worden verenigd. “Het gaat er niet om hoe het er van buiten uitziet, maar om hoe het van binnen is.” Binnen moeten de opgeslotenen een “handreiking krijgen voor nieuwe toekomstperspectieven, alhoewel die niet in Nederland liggen”. Het is geen gevangenis, maar een "hotel' met tweepersoonskamers voor gezinnen en een speelgelegenheid voor de kinderen. Kosto vertrouwt erop dat de “hotelfunctie niet te veel verstoord zal worden door de "beveiligende taak' van de inrichting”.

Als de genodigden tegen half zes op de "hotelkamers' een cocktail gaan drinken, hebben de actievoerders hun post verlaten. Even had die middag een confrontatie met de Mobiele Eenheid gedreigd, toen de activisten probeerden de toegang tot het terrein te versperren. Behalve verf werd ook een steen gegooid naar de auto van een eerste groep genodigden. Politie te paard, ME'ers te voet en in gepantserde busjes hadden geprobeerd een blokkade van zittende actievoerders op te ruimen. Er werden drie arrestaties verricht wegens openlijke geweldpleging en een poging een aanhouding te beletten.