Belgische dialoog begint met vechtpartij

BRUSSEL, 7 APRIL. Luidkeels protest en een vechtpartij hebben gisteren in Brussel het begin ingeluid van de "dialoog van gemeenschappen' tussen Vlamingen en Franstaligen over een verdere opsplitsing van de Belgische staat. Volksvertegenwoordigers van het rechtse Vlaams Blok - dat niet voor de dialoog is uitgenodigd - kregen rake klappen toen ze door de militaire politie werden verwijderd bij de bijeenkomst.

De dialoog, waarvan niemand weet hoe lang hij zal duren, is bedoeld om de federalisering van België af te ronden - door sommige waarnemers aangeduid als “een vreedzaam ontbindingsproces”. Het idee voor het houden van zo'n rechtstreekse dialoog, officieel buiten regering of parlement om, is ontstaan tijdens de afgelopen kabinetsformatie. Om staatshervormingen te kunnen doorvoeren, is een parlementaire meerderheid van tweederde nodig. Het vorige maand aangetreden rooms-rode kabinet van premier Jean-Luc Dehaene beschikt daar niet over. Daarom gaat de regering via de dialoog op zoek naar voldoende steun bij de oppositie voor nieuwe hervormingsvoorstellen.

Niet alleen het Vlaams Blok zal niet deelnemen aan de dialoog, ook de 'libertijnse' partij ROSSEM wordt daarvan geweerd. Dat gebeurt op aandrang van de Vlaamse socialistische PS. “Als de heer Van Rossem van oordeel is dat ons politiek werk zwijnerij is, dan ben ik van oordeel ik hem daarbij niet moet betrekken”, argumenteerde SP-voorzitter Vandenbroucke.

Wel uitgenodigd maar gisteren opvallende afwezige was de Vlaamse liberale PVV van Guy Verhofstadt. Het wegblijven van de PVV (“we praten niet onder chantage van Franstaligen”) is een protest tegen het besluit van de Franse gemeenschapsregering om ook Vlaamse Brusselaars te onderwerpen aan nieuwe gemeenschapsbelastingen (onder andere op autotelefoons, kabeltelevisie en discotheken). Dat voornemen, afgelopen weekeinde naar buiten gebracht, wordt aan Vlaamse zijde uitgelegd als een provocatie en heeft daar dan ook voor grote opwinding gezorgd. Premier Dehaene heeft al gezegd dat Vlamingen in Brussel niet kunnen worden gedwongen om Franse gemeenschapsbelasting te betalen.

Aan de dialoog, onder wisselend voorzitterschap van Hugo Schiltz (Vlaamse Volksunie) en Gérard Deprez (Waalse PSC), nemen in totaal negen politieke partijen mee. Na de eerdere staatshervormingen in 1970 (indeling in taalgroepen), 1980 en 1988 (uitbreiding bevoegdheden en financiële middelen van de gemeenschappen en gewesten), moet de dialoog een nieuwe fase inluiden van de Belgische federalisering.

Maar veel waarnemers betwijfelen of daarmee ook al het definitieve bouwwerk van België als gefederaliseerde (opgesplitste) staat zal verrijzen. Voor de huidige dialoog is nog geen strakke agenda vastgesteld, zelfs over de te volgen procedures moeten partijen het nog eens worden. In ieder geval liggen er van verschillende zijde genoeg wensen op tafel, zoals de rechtstreekse verkiezingen van de gemeenschaps/gewestraden en hervorming van Kamer en Senaat. Maar ook geld speelt een belangrijke rol: zo hebben de Walen dringend geld nodig om hun onderwijs te financieren.