Süddeutsche Zeitung

Al heeft het asiel-vraagstuk in de deelstaten Baden-Württemberg en Sleeswijk-Holstein een aanzienlijke rol gespeeld, als het werkelijk zo wezenlijk heeft bijgedragen tot de beslissing van zoveel kiezers als wel wordt verondersteld, dan had de CDU het er nooit zo slecht van af kunnen brengen.

Het zou dus wel eens zo kunnen zijn dat het trefwoord asiel - ook in het bewustzijn van veel kiezers - een plaatsvervangende reactie oproept, waarmee op een andere onvrede wordt gereageerd. Het wordt de burgers langzamerhand duidelijk dat de verhoudingen in Duitsland, in Europa, diepgaand veranderd zijn en dat dit proces nog niet is voltooid. Ze zijn bang dat alles wat er gebeurt ten koste van hen gaat en wachten tevergeefs op inspanningen van de grote partijen om dat te voorkomen. Sterker, ze menen zelfs dat de grote partijen niet van zins zijn om klare wijn te schenken over wat er op hen af komt.

De mensen weten dat het zo niet langer kan, maar de politici doen alsof hun neus bloedt. De politici denken: wat ik vandaag verlies krijg ik morgen niet terug, tenzij duidelijk wordt dat ik gelijk heb gehad - dus zie ik er maar liever van af vandaag klip en klaar te zeggen waar het op staat. (...) Dus neemt het volk de vrijheid zich net zo tegenstrijdig te gedragen als het in werkelijkheid is.