"Ik weet niet of ik vanavond nog leef'

JOHANNESBURG, 6 APRIL. Chakufwa Chihana had vanmorgen bij het opstaan in zijn hotel in Johannesburg geen idee waar hij vanavond zou zijn. Er zijn drie opties: thuis, als leider van de oppositie in Malawi; in de gevangenis; of in het lijkenhuis van de hoofdstad Lilongwe. Zo heeft het dicatoriale regime van president-voor-het-leven dr. Hastings Kamuzu Banda wel vaker afgerekend met politieke tegenstanders.

Met zijn terugkeer naar Malawi, vanmiddag, zette de waardige vakbondsleider veel op het spel. In de binnenzak had hij zijn speech, te houden bij aankomst in Lilongwe, rond één uur vanmiddag. Hij beloofde de inwoners van Malawi het einde van het regime “van duisternis en dood”. Hij eiste van de regering burgerrechten en vrije verkiezingen, om het mandaat van Banda's Malawi Congress Party uit 1961 te toetsen aan de wil van het volk, waarvan driekwart nooit heeft gestemd. Het was vanochtend nog zeer de vraag of hij die keurig in kapitalen getypte woorden ooit zou kunnen uitspreken.

“Ik heb informatie dat er al een arrestatiebevel tegen me is uitgevaardigd”, zei Chihana (52) vanochtend in Johannesburg. “Meteen als ik het uit vliegtuig stap word ik opgepakt. Anderen hebben me gewaarschuwd dat ik kan worden vermoord. Natuurlijk ben ik bang. Maar als ik gevangen word gezet zullen anderen mijn plaats innemen. Als ik word vermoord zal mijn bloed de brandstof zijn voor een democratische revolutie in Malawi.”

Ook Malawi (8,2 miljoen inwoners) is aangetast door de golf van democratisering die door Afrika gaat. Vorige maand publiceerden de katholieke bisschoppen een brief, die zeer kritisch was over het regime-Banda. De kerkelijke ambtsdragers werden daarvoor vervolgd. De uitgeverij die de brief drukte is vernietigd. Ook studenten die in Zomba, Blantyre en Lilongwe voor democratische veranderingen de straat opgingen ontmoetten hevig verzet.

Chihana heeft zelf zeven jaar gevangen gezeten, vijf jaar in eenzame opsluiting. Hij wil nu terug om een nationale conferentie over de toekomst van het land te organiseren. Als hij de kans krijgt. Hij riep het Westen op hem te steunen en de buitenlandse hulp aan Malawi stop te zetten, totdat het regime overschakelt op democratie. Tot nu toe wist Banda zich verzekerd van Westerse goedkeuring. “Maar er is nu een klimaat van verandering. Het zal moeilijk zijn dat te stoppen”, zei Chihana vanochtend. Toen moest hij weg, om het vliegtuig naar Malawi te halen.