Financial Times

Gedurende veertig naoorlogse jaren hebben achtereenvolgende Duitse kanseliers kunnen rekenen op een bijna automatische steun van de nationale publieke opinie voor een politiek gericht op uitbreiding van de Europese integratie.

Dat tijdperk van comfortabele zekerheid is nu afgelopen. Voor de Duitse kiezers schijnt het soort Europa waarvoor Kohl zich vier maanden geleden in Maastricht sterk maakte, in toenemende mate onpopulair te worden. Dat heeft verregaande consequenties voor de nieuwe regeringen in Parijs, Londen en Rome.

Omdat het verenigde Duitsland de centrale macht is in Europa, zal Europa alleen voorwaarts gaan in een tempo dat voor Duitsland aanvaardbaar is. De blauwdruk van Maastricht werd door verscheidene Euro-federalisten veroordeeld als vlees noch vis. Maar wat Duitslands grootste zorg betreft - het opstellen van een duidelijk "tijdpad' voor een Economische en Monetaire Unie - zou het programma van Maastricht wel eens te ambitieus kunnen blijken.