Weekoverzicht

Lang is er geklaagd dat het Westen te weinig doet voor de voormalige Sojvet-Unie. Nu heeft de G-7 (de zeven belangrijkste industrielanden) dan toch een omvangrijk hulppakket van 24 miljard dollar gepresenteerd voor de Russische Republiek. Het IMF (Internationale Monetaire Fonds) gaf steun aan het hervormingsprogramma. Rusland kan rekenen op een quotum van drie procent, wat recht geeft op een jaarlijks krediet van 4 miljard dollar.

De actie kwam op een cruciaal moment voor Moskou, vlak voor het debat over het economisch hervormingsprogramma in het Congres van Volksafgevaardigden. De oppositie van gematigd progressief tot nationaal-communistisch maakt zich op voor een aanval op het liberaliseringsbeleid. President Boris Jeltsin kan nu wijzen op de internationale steun. De toegezegde gelden, waaronder 6 miljard voor een stabiliseringsfonds voor de roebel, geven de regering in elk geval enige speelruimte. Toch achtte Jeltsin het noodzakelijk om de architect van de economische hervorming, vice-premier Jegor Gaidar, te offeren als minister van financiën. Diens positie als vice-premier is nog niet in het geding.

De aankondiging van het hulpplan leidde tot wrijvingen tussen de industrielanden. Japan was onaangenaam getroffen door de “overhaaste” mededeling vanuit Bonn. De Duitse regering wilde het hulppakket zelf presenteren, omdat het verreweg de grootste donor is van de Oosteuropese landen. Bondskanselier Kohl sneedt daarom ook president Bush de pas af, die de miljardenhulp als eerste had willen melden met het oog op de Amerikaanse verkiezingen.

De Japanse regering lanceerde een omvangrijk economisch noodplan om de eigen economie uit het slop te halen. Belangrijkste onderdeel is de vervroegde uitvoering van 160 miljard dollar aan overheidsinvesteringen. De aandelenkoersen op de beurs van Tokio trokken zich er weinig van aan. De Nikkei zakte tot het laagste peil in vijf jaar. Ook de discontoverlaging met driekwart procent tot 3,75 procent zette voor de beurs geen zoden aan de dijk. President Mieno van de Centrale Bank had wekenlang gezegd niet voor politieke druk te bezwijken. Dat de politici zich ongerust maken bleek, toen premier Kiichi Miyazawa vooraanstaande effectenhandelaren bijeenriep om over de lage koersen te spreken.

De Verenigde Staten en de Europese Gemeenschap hebben hun slepende ruzie over de subsidiëring van de luchtvaartindustrie bijgelegd, althans “een voorlopig akkoord” bereikt. Washington verwijt de Europese landen al jaren dat ze door miljardensubsidies aan Airbus oneerlijke concurrentie bedrijven. De Europeanen wijzen op hun beurt naar de indirecte steun voor giganten als Boeing via Amerikaanse overheidsopdrachten voor militaire vliegtuigen. De VS en de EG lijken het nu eens te worden over een plafond voor overheidsbijdrage in de ontwikkelingskosten van 30 à 35 procent.

Het nakende compromis heeft misschien een goede invloed op de onderhandelingen in het kader van de GATT over liberalisering van de wereldhandel. Deze zogenoemde "Uruguay-ronde' kan wel een steuntje in de rug gebruiken. Directeur-generaal Arthur Dunkel van de GATT (Algemene Overeenkomst over Tarieven en Handel) liet in Parijs weten dat de door hem genoemde "deadline' van Pasen niet zal worden gehaald. De Zwitser blijft echter als altijd optimistisch over de goede afloop van de handelsbesprekingen, die voor de wereldeconomie van groot belang zijn.

Er is mogelijk wel enige reden voor optimisme nu er in Brussel tekening komt in de discussie over de landbouwhervorming. De meeste landen lijken bereid het voorstel van commissaris Ray MacSharry te accepteren. De Ierse landbouwcommissaris wil de prijssteun sterk verminderen in ruil voor directe inkomenssteun aan de boeren. De Nederlandse minister Piet Bukman bleek tamelijk geïsoleerd te staan. Bukman vindt het hervormingsplan te nadelig voor efficiënt producerende boeren, zoals die in Nederland.

Volkswagen krijgt een nieuwe topman. Het is Ferdinand Piëch, die per 1 januari Carl Hahn opvolgt. Piëch heeft volgens kenners “benzine in de aderen”. Hij is tenslotte de kleinzoon van Ferdinand Porsche, oprichter van de gelijknamige fabriek voor snelle auto's en ook ontwerper van de kever. Piëch staat bekend als keiharde saneerder en daar heeft Volkswagen bij dalende winsten behoefte aan.

Duitse winkels zijn voortaan verplicht "overbodige' verpakkingsmaterialen terug te nemen als de klant daarom vraagt. Duitse milieu-organisaties hebben de consument oproepen van de mogelijkheid gebruik te maken, zodat handel en industrie hun hoeveelheid afval gaan beperken. Ook Heineken zou er iets van kunnen merken, want de Nederlandse bierfabrikant maakte bekend de eerste stap op de Duitse markt te zetten.