Niet iedereen is gelukkig met het "nieuwe' Spanje

Spaanse trots, Zaterdag, Ned.3, 20.55-21.45u.

Eén dag na de traditionele Heilige Week in Sevilla, als de laatste processie bij de kathedraal is aangekomen, de religieuze kostuums zijn opgeborgen en de bevolking weer op aarde terugkeert, wordt met een knallend vuurwerk de grootste wereldtentoonstelling aller tijden geopend. Als om duidelijk te maken dat deze historische Spaanse stad in één keer van 1492 naar 1992 wordt geschoten - zoals grof samengevat de bedoeling van de "Expo'-organisatoren is.

Voor Spanje is 1992 het jaar waarin het zijn nieuwe gezicht aan de wereld kan presenteren. De wereldtentoonstelling in Sevilla, de Olympische Spelen in Barcelona en Madrid als "culturele hoofdstad van Europa' moeten Spanje in de schijnwerpers plaatsen als land met organisatie-talent.

Maar niet iedereen in "Europe's fast-track economy' (een advertentiesectie in de laatste Newsweek) zit hierop te wachten. Over hen met name gaat de documentaire die de RVU zaterdag uitzendt. De bouwvakkers in Sevilla die overuren maken om straks weer werkloos te worden, de uitbater in Barcelona wiens strandtentje moet wijken voor het olympisch dorp, de bewoners van de volkbuurt in Madrid aan wie de nieuwste opera voorbij gaat.

De film maakt weinig onderscheid tussen de scepsis in Sevilla, waar de bevolking inderdaad niet zonodig hoeft te worden gemoderniseerd, en die in Barcelona, waar op een enkele uitzondering na iedereen de spelen toch als kans voor Catalonië omarmt. Onduidelijk blijft of het oude mannetje die meent dat "ze iedereen hebben bedonderd' of de vrouw in schort die roept dat "ze alleen maar geld willen' meer vertegenwoordigen dan zichzelf.

Hun protest wekt wel sympathie, al hebben ze dat misschien mede te danken aan de filmmakers. Zo opent de documentaire met het nachtelijke feestgedruis in de Heilige Week, met de vertederende zorg voor de traditionele uitdossing en met de pittoreske straatjes. Om direct daarna in hel daglicht een Expo-manager vanuit een futuristische draailift te laten verkondigen dat de stad wordt “omgebouwd”. Met op de achtergrond steeds die mooie maar o zo treurige muziek, alsof het om een herdenking gaat.

Gelukkig is er ook nog een zigeuner die zegt: “We zijn nu platzak, maar ze zeggen dat er een smak geld binnenkomt. Laten we hopen dat die gasten flink wat schuiven.”