Dienst Infrabeheer NS wil geen proefkonijn zijn

ROTTERDAM, 4 APRIL. Ze voelen zich het ondergeschoven kindje van de Nederlandse Spoorwegen. En nu zegt bestuurder G.W. Korteweg van de Vervoersbond FNV ook nog dat ze als proefkonijn worden gebruikt. Voor flexibiler arbeidstijden voelen de mannen van de dienst Infrabeheer dan ook niets. “Laat de NS eerst maar eens voor een betere planning en goed gereedschap zorgen.”

Aanstaande maandag en dinsdag dreigt het treinverkeer in Nederland stil te vallen liggen, als gevolg van een staking van het spoorwegpersoneel. Op deze manier zetten ze hun eisen voor een collectieve arbeidsovereenkomst kracht bij. Flexibilisering van de werktijden en een geëiste loonsverhoging van 4,5 procent (NS biedt 3,9 procent) vormen de speerpunten in de CAO-strijd.

Bij de dienst Infrabeheer, welke al het onderhoud aan rails, wissels en seinen uitvoert, zijn de 3.000 werknemers onaangenaam getroffen door de voorstellen van de NS-directie. Voor deze dienst zouden de werktijden flexibeler moeten en de arbeids- en rusttijden moeten worden verruimd. Een efficiëntere benadering is volgens NS-directeur A. Messing hard nodig om marktconform te werken.

“Ik weet wel andere manieren om efficiënter te werken”, zegt A. van Tilborg. In 1976 kwam hij "aan het spoor' en begon bij de dienst Infrabeheer. Nu is hij lid van de ondernemingsraad. “Een betere planning van de werkzaamheden, meer ruimte voor het onderhoud en goed gereedschap. Maar als je op maandag op je werk verschijnt om een bovenleiding te repareren, kun je nog net je ladder in en uit de wagen halen. Er is geen tijd voor onderhoud, want de treinen moeten rijden. Dat brengt nu eenmaal meer geld op dan reparaties.”

Het voorstel van NS om vooral 's nachts en in de weekeinden aan het onderhoud van het spoor te werken, stuit op onbegrip. Het zou leiden tot een grotere belasting voor het personeel en een breuk in het sociale leven. Bovendien zou het ziektevezuim stijgen, zeggen de werknemers, omdat werken in het donker zwaarder is dan overdag. “De NS moet gewoon ruimte vrij maken. In de Randstad valt ook 's nachts nauwelijks iets aan het onderhoud te doen, met al dat goederenvervoer en die nachttreinen”, meent Van Tilborg.

De werknemers voelen zich een proefkonijn, nadat eind 1991 een onderzoek naar aanpassing van de werktijden voor andere afdelingen vastliep. “Toen hebben de leden gezegd dat de voorstellen niet bespreekbaar waren, maar de directie kondigde aan bij de CAO-onderhandelingen hierop terug te komen.”

De garantie van de spoorwegdirectie dat zomer- en winterdiensten of gebroken diensten niet tot de flexibilisering horen, wordt door slechts weinig werknemers geloofd. “Waarom zou je het dan op moeten schrijven?”, vraagt een van hen zich af. Aanpassing van de werktijd zou tot langere diensten en minder rusturen (“van 12 uur naar 10 uur”) leiden. Momenteel werkt het personeel in ploegen van 07.30 tot 16.00 uur en van 23.00 tot 07.00 uur.

Als laatste is het voorstel van de directie om 6 van de 12 ATV-dagen om te ruilen voor een kwartier minder werken per dag ook in slechte aarde gevallen. De meeste NS-werknemers komen met de trein naar hun werk. Al zijn ze een kwartier eerder klaar, de trein naar huis vertrekt op dezelfde tijd. “Voor mij betekent het gewoon een kwartier wachten in mijn eigen tijd”, zegt Van Tilborg.

Het ziet er niet naar uit dat het CAO-conflict voor aanstaande maandag wordt opgelost. Vakbonden houden vast aan hun eis dat de flexibilisering van tafel moet; op het hoofd van de werkgever groeit geen haar die daaraan denkt. Het personeel zegt unaniem achter de aangekondigde stakingen te staan.

Foto: Ter bescherming van zeldzame diersoorten worden de werkzaamheden van de NS in het Bunderbos overdag uitgevoerd. (Foto Rien Zilvold/NRC Handelsblad)