Succes voor Deng Xiaoping; Volkscongres China versnelt hervormingen

PEKING, 3 APRIL. Met een nauwelijks verkapte motie van wantrouwen tegen premier Li Peng is vanmiddag de jaarlijkse zitting van het Nationale Volkscongres in China afgesloten. De zitting is daarmee een succes geworden voor Deng Xiaoping en zijn hervormingsgezinde vleugel.

Het rapport over het werk van de regering dat Li bij de opening van de zitting op 20 maart indiende werd op maar liefst 150 plaatsen geamendeerd. Het belangrijkste amendement is op persoonlijke instructie van opperste leider achter de schermen Deng Xiaoping aangenomen en luidt dat het “bij het versnellen van de hervormingen en de opening naar de buitenwereld van beslissend belang is (..) zich te wapenen tegen linkse afwijkingen en tevens op hun hoede te zijn voor rechtse afwijkingen”. De clausule is een afgezwakte versie van Dengs instructie dat de grootste bedreiging voor China's hervormingen van "links' (het orthodoxe communisme) komt. Aangezien tevens op "rechtse' (kapitalistische) afwijkingen wordt gewezen is het amendement minder vernederend voor Li Peng dan verwacht. Niettemin blijft het een reprimande aan de orthodox-marxistische vleugel van de partij, die de obstructie en sabotage van het hervormingsbeleid, met name sinds de bloedige onderdrukking van de studentenbeweging in 1989, moet staken.

Tevens werd ingelast dat het beleid van hervorming en opening naar het buitenland de volkswil weerspiegelt en is geworteld in de harten van de mensen en “daarom honderd jaar resoluut moet worden voortgezet”.

Een ander amendement roept op tot een hogere economische groei voor de resterende drie jaar van het lopende achtste vijf-jarenplan dan de 6 procent die premier Li Peng voorstelde. Het amendement wil het hogere groeipercentage laten afhangen van het succes dat radicalere hervormingen dit jaar en volgende jaren hebben.

Li Peng wilde het percentage op 6 houden, omdat in zijn beleidsplan hoge staatssubsidies nodig zijn voor verlieslijdende staatsbedrijven. Deng Xiaoping wenst daarentegen faillissementen in de staatssector niet meer tegen te houden en wil de economie in toenemende mate privatiseren.

De bouw van de reusachtige stuwdam in de rivier de Yangtse werd door 1.767 van de 3.000 afgevaardigden goedgekeurd; 177 afgevaardigden stemden tegen en 664 onthielden zich van stemmen. Een afgevaardigde van Taiwan, Huang Shunhsing, probeerde in een emotioneel appel te elfder ure de leden ertoe te brengen de zaak tot een belangrijke kwestie te verklaren, waarvoor een tweederde meerderheid nodig is, maar op instigatie van congresvoorzitter Wan Li werd hij genegeerd.

Het geamendeerde rapport roept tevens op tot een pragmatische werkstijl op alle regeringsniveaus en is verstoken van ideologische clichés. Een ander amendement betrof het geven van meer ruimte voor de “nuttige en aanvullende rol” van de individuele en privé-sectoren in de economie.