Minister Pronk is voor CDA een "gewaarschuwd minister'

DEN HAAG, 3 APRIL. Na twaalven werd het vannacht dan toch nog politiek gesproken "gezellig'. De woordvoerder van het CDA in het Indonesië-debat, De Hoop Scheffer was net een kwartier jarig toen hij de politieke balans van het debat met de ministers Pronk (ontwikkelingssamenwerking) en Van den Broek (buitenlandse zaken) opmaakte. Had minister Pronk de verhouding met Indonesië door zijn optreden nu nodeloos op scherp gesteld of niet, dat was de kernvraag.

De Hoop Scheffer: “De minister heeft gezegd: luister eens ik heb geprobeerd het niet te laten escaleren. Ik constateer dat hij daarin niet geheel is geslaagd. (...) De inzet van de CDA-fractie is geweest om de minister een forse politieke waarschuwing te geven voor mogelijk toekomstige uitspraken in deze geest. Ik mag hopen gezien de antwoorden die hij gegeven heeft en gezien de gebruikte kwalificaties zoals "betreuren' en "jammer' dat hij zich die opmerkingen ter harte neemt. Ik sluit mijn politieke conclusie als volgt af: de CDA-fractie neemt aan dat ook een gewaarschuwd minister voor twee telt.”

Waar was PvdA-fractievoorzitter Wöltgens op dat moment? De hele avond had hij op een bankje in de achterste linies samen met zijn D66-collega Van Mierlo het debat gevolgd. Maar nu was hij in geen velden of wegen te bespeuren. Vandaar dat fractievoorzitter Beckers van Groen Links woordvoerder Van Gijzel van de PvdA maar politiek coachte. Dit moest hij niet zo maar laten passeren. Aarzelend stond hij op, zodat VVD-woordvoerder Weisglas eerst nog het zoutvat kon hanteren: “Als minister Pronk doorgaat met dit soort uitspraken en eigenlijk heeft hij dat na de eerste termijn van de heer Hoop Scheffer ook gedaan, daar heeft de minister zich absoluut niets van aangetrokken, wat betekent die politieke waarschuwing dan. Komt de heer de Hoop Scheffer dan terug, voor tijdens of na het Paasreces. En dient hij dan gewoon, want dat moet hij dan doen want dan is hij een vent ook op zijn verjaardag een motie van wantrouwen in tegen die minister of blijft het bij vage waarschuwingen?”

Het bleef echter bij de conclusie van de Hoop Scheffer dat een gewaarschuwd minister voor ontwikkelingssamenwerking voor twee telt. Pas toen kwam bij monde van het Kamerlid Van Gijzel de coalitiepartner aan het woord. “Ik mag zojuist constateren dat zijn opvatting (die van De hoop Scheffer, red.) en de mijne flinterdun verschillen. En dan komt hij keihard terug met een waarschuwing? Dan zal hij toch man moeten zijn! Je kunt een minister die een adequate beantwoording heeft gegeven waarover wij vanavond tijdens het debat hebben geconstateerd dat wij het vrijwel geheel eens zijn, toch niet met een waarschuwing wegsturen? Dan moet hij zeggen dat hij er geen vertrouwen meer in heeft. Het is of vertrouwen in deze minister of niet.”

De Hoop Scheffer: “Ik heb vanavond de kwalificatie toegevoegd dat niet alleen een gewaarschuwd man, maar ook een gewaarschuwd minister voor ontwikkelingssamenwerking voor twee telt. Dat ik dus aanneem dat dat soort uitlatingen ook op grond van hetgeen de minister zelf heeft gezegd niet verder zullen worden gedaan. Als dergelijke uitlatingen wel verder zullen worden gedaan, dan zullen we mogelijk hier op een bepaald moment weer staan, zoals ik al tegen de heer Weisglas heb gezegd. Ik hoop dat dergelijke uitlatingen niet worden gedaan. Ik ga ervan uit dat ze niet worden gedaan. Dat gaat dus niet om vertrouwen of geen vertrouwen in de minister. Dat is een normale zuivere politieke afronding van dit debat. De CDA-fractie heeft vertrouwen in de minister totdat het tegendeel blijkt.”

Dit was wat de PvdA wilde horen. Het woord vertrouwen was gevallen, zij het geclausuleerd maar meer viel er niet te halen. Aan de oppositie de taak te constateren dat minister Pronk vanaf dat moment bungelde. Weisglas: “Als u aan de ene kant hier zegt dat het vertrouwen er is en aan de andere kant de minister voor ontwikkelingssamenwerking een geweldig oranje licht meegeeeft dat ieder moment waarop het U behaagt op rood kan overspringen vind ik dat poltiek niet helemaal fair van u. (...) Bungelen in de politiek, ik gun het u niet, ik gun het niemand en ik gun het minister Pronk niet en u heeft hem dat vanavond wel aangedaan.”

Minister Pronk hield het in zijn slotwoord kort. “Ik constateer dat de geachte afgevaardigde De Hoop Scheffer heeft vastgesteld dat de fractie van het CDA nog steeds vertrouwen in mij heeft. Zolang er geen andersluidende uitspraak is, is dat inderdaad het geval. Dat stel ik vast en met deze vaststelling leef ik gewoon verder. De forse politieke waarschuweing wordt door mij niet gerechtvaardigd geacht.” Waarop De Hoop Scheffer toch nog een keer naar de interruptiemicrofoon snelde: “De consequenties van de uitspraak of de waarschuwing nu wel of niet terecht is zullen zoals ik in mijn politieke conclusie in mijn tweede termijn heb gezegd eventueel blijken in een volgend debat.” Dat debat zal zeker volgen.