Klezmer Di Gojim: Klezmer (Syncoop 5750 CD ...

Klezmer Di Gojim: Klezmer (Syncoop 5750 CD 111) Klezmer Plus!: Featuring Sid Beckerman & Howie Lees (Flying Fish 70488) Brave Old World: Klezmer Music (Flying Fish 70560) Salomon Klezmer: First Klez (Syncoop 5752 CD 136). Distributie: Music & Words.

Buffalo Tom Buffalo Tom; Let me come over (Play It Again Sam/Situ 36 CD)

Klezmer

Klezmer, de jiddische muziek "voor alle gelegenheden' beleeft een opmerkelijke opleving. Niet zozeer in de "Pale', het gebied tussen de Baltische en de Zwarte Zee waar de "Ostjuden' deze muziek tot de Tweede Wereldoorlog ontwikkelden, maar vooral in het westen. Dat de Nederlandse groep di Gojem weinig aan de traditie weet toe te voegen, ligt waarschijnlijk niet aan afkomst (een "goj' is volgens het jiddisch een niet-jood), maar aan levenservaring en bedoelingen. De visuele presentatie van deze groep herinnert aan die van de vroegere dixieland-orkesten, de muziek klinkt wat dun en nogal braaf. Om een "zwaar geladen' ballade als Tsen Brider/Mir Lebn Ejbig overtuigend te brengen is meer nodig dan muzikale vaardigheid en goede bedoelingen.

Het uit Brooklyn afkomstige Klezmer Plus! klinkt duidelijk meer door de wol geverfd, wat met oude rotten als saxofonist Howie Leess (1920) en klarinettist Sid Beckerman (1918?) natuurlijk ook niet zo vreemd is. Opvallend in dit orkest is het sterk naar voren geschoven slagwerk dat een nogal hoempa-achtige beat produceert. De muziek is daardoor vooral geschikt voor bruiloften en partijen.

Het eveneens uit Amerika afkomstige Brave Old World is een wonder van veelzijdigheid. De vaak meerdelige dansstukken klinken soepel en licht, de zang en recitatie zijn krachtig en overtuigend, drama en pathos worden niet geschuwd. De sfeer is meer Oosteuropees dan Amerikaans, onder meer dank zij het gebruik van de cimbalom en de herhaaldelijk opduikende rubato's. Opvallend op deze cd zijn de ballades met titels als Chernobyl en The Steamship Titanic. Dit laatste stuk bevat meeslepend accordeonspel van Alan Bern die niet alleen de ster maar ook het hart van dit orkestje is.

Ook in First Klez van Salomon Klezmorim speelt de accordeon een grote rol, al was het maar omdat de bespeler ervan, Theo van Tol, de helft van dit orkestje vormt. De andere helft is oprichter en naamgever Marcel Salomon die zich vooral op klarinet laat horen. In een aantal van de stukken krijgt dit duo assistentie van anderen, zoals bijvoorbeeld Michiel Weidner die een prachtige partij cimbalom speelt. Dat Salomon als echte Klezmer uit vele tradities put, blijkt niet alleen uit titels als Tsigayner Bulgarish en Second Avenue Square Dance maar ook uit het openingsstuk Holland Terkisher waar hoorbaar een "groen, groen knollenland' in doorklinkt. Marcel Salomon is van de vier klarinettisten op deze cd's de slechtste niet - de klarinet is sinds 1850 hèt klezmerinstrument - maar ook zijn spel op de tárogató mag er zijn. Dit moeilijk te temmen houten blaasinstrument, qua klank verwant aan de sopraansaxofoon, wordt mooi tot leven gebracht in het nostalgische bruiloftlied Lubavitcher Processional. De jiddische muziek is niet dood, mazltov dus.

Di Gojim: Klezmer (Syncoop 5750 CD 111) Klezmer Plus!: Featuring Sid Beckerman & Howie Lees (Flying Fish 70488) Brave Old World: Klezmer Music (Flying Fish 70560) Salomon Klezmer: First Klez (Syncoop 5752 CD 136). Distributie: Music & Words.

FRANS VAN LEEUWEN

Buffalo Tom

Sinds de "Nirvana-revolutie' van vorig jaar heeft in de Amerikaanse platenindustrie het idee postgevat dat "underground' gitaarrock commercieel interessant is. Dat merkte Buffalo Tom, die voor hun derde lp plotseling een groter budget kregen. Of Let me come over een commercieel succes wordt, zal nog moeten blijken. Het is in ieder geval een schitterende plaat. De produktie werd voor het eerst niet gedaan door J. Mascis van Dinosaur Jr., de groep waarmee Buffalo Tom tot hun ergernis altijd werd vergeleken. Dit was een van de redenen waarom de groep op Let me come over meer ruimte kon geven aan akoestische gitaren.

Buffalo Tom heeft nog altijd een schijnbare nonchalance over zich, door het losse spel van drummer Tom Maginnis en door de gitaarloopjes die zanger/gitarist Bill Janovitz ter plekke lijkt te bedenken. De ruige nummers op Let me come over zijn onderhoudend en melodieus, maar hebben niet de afwisseling van de rustiger songs, zoals Taillights Fade, waarin Bill Janovitz wanhopig probeert iemand iets duidelijk te maken. Hij begint gelaten met "Sister, can you hear me now', maar schreeuwt het ten slotte uit in het refrein. Of Larry, waarin Janovitz' stem met lange uithalen zweeft over het hobbelige landschap van rusteloze drums en een droogklinkende bas. Het refrein geeft een doorbraak in de spanning, en de berusting die eruit spreekt is roerend.

Buffalo Tom; Let me come over (Play It Again Sam/Situ 36 CD)

HESTER CARVALHO