Wie wil een luchthaven in Rotterdam?

Vandaag beslist de Rotterdamse gemeenteraad over het Plan Noordrand, dat een snelweg, een vliegveld, een woonwijk en een bedrijvenpark omvat. Het uitbreidingsplan zal over acht jaar klaar zijn en 7 miljard gulden kosten. Is de komst van een nieuwe Rotterdam Airport, het meest omstreden onderdeel van het plan, economisch gezien wel noodzakelijk?

Alle bedrijven in de omgeving willen natuurlijk een vliegveld. Waarom ook niet? De Rotterdamse Kamer van Koophandel (KvK) stuurde twee weken geleden aan de gemeenteraad een pleitbrief, ondertekend door een twintigtal ondernemers, waarin ze zich sterk maakt voor uitvoering van het Plan en met name voor de aanleg van de luchthaven. De ondernermers noemen het vliegveld “absoluut noodzakelijk”.

Tot de ondertekenaars van de brief behoren J.C. ten Cate van ABN Amro Rotterdam, P.E. Bongers van ICI Holland, D.P.M. Verbeek van de Hudig-Langeveldt Groep, J.H. Hulshof van Unilever en P. van Duursen van Shell Nederland. Hoe groot is de nood in Rotterdam? Desgevraagd verwijzen de meeste ondernemers voor een nadere toelichting op de inhoud van de brief naar de KvK. Een enkeling wil wel kwijt dat bij een mainport als Rotterdam ook een luchthaven hoort.

Dat twintig belangrijke Rotterdamse bedrijven de brief ondertekenden is volgens de voorzitter van de KvK, R. de Bok, al een economisch argument voor het uitvoeren van de plannen. De Bok zelf is zeker van de komst van het nieuwe vliegveld en zegt dat de KvK het ook al gebruikt om Rotterdam voor buitenlandse bedrijven aantrekkelijk te maken.

Wat levert zoiets concreet op aan werkgelegenheid? De luchthaven alleen genereert volgens de economische rapportage circa 7300 arbeidsplaatsen (6700 arbeidsjaren), het gehele Plan Noordrand levert 28.620 arbeidsjaren op. Het Plan Noordrand zou dus een bijdrage kunnen leveren aan de terugdringing van het aantal werkzoekenden van 50.000 in Rotterdam en omstreken. Let wel: mèt maar ook zonder vliegveld.

Volgens de voorstanders is de aanwezigheid van een groot vliegveld (Schiphol) op slechts vijftig kilometer van de Coolsingel geen reden om af te zien van een eigen Airport. Een eigen vliegveld voor Rotterdam scheelt gaande en komende reizigers immers één transportmiddel (trein). En de aanleg van een Hoge Snelheids Lijn (HSL) die Brussel en Amsterdam via Rotterdam verbindt, in combinatie met een Rotterdam Airport zou de bedrijvigheid in de regio juist versterken.

De exploitatie van het nieuwe vliegveld is straks geheel in handen van Schiphol. De Ontwikkelingsmaatschappij Nieuw-Rotterdam Airport (ONRA), die de exploitatie voorbereidt, is voor 60 procent in handen van Schiphol en voor 40 procent in handen van de gemeente Rotterdam. Schiphol mag met zijn meerderheidsbelang voor zichzelf de loper uitleggen.

Tegenstanders hebben erop gewezen dat het nieuwe Rotterdam Airport (“Schiphol-Zuid”) gebruikt zal worden voor het "dumpen' van bijvoorbeeld charters. Is dat gevaar niet reëel? De Bok: “Dat kan ik niet beoordelen nu. Schiphol moet er een winstgevende luchthaven van maken en ik denk niet dat men daar zo onverstandig zou zijn om Rotterdam puur als overloop te gebruiken. Wij hebben ervaring met Schiphol, dat ook al de exploitatie doet van het huidige Rotterdam Airport.”

Dat Schiphol niet onverstandig is, staat wel vast. Want hoe staat het eigenlijk met de uitbreidingsplannen van Amsterdam Airport? Ze liggen er, maar er zullen nog heel wat besluitfasen afgewikkeld moeten worden. Rotterdam Airport is als uitwijkmogelijkheid straks een uitkomst voor Schiphol, dat nu meerdere ijzers in het vuur heeft. Is het ook vanuit Rotterdam gezien economisch een “absolute noodzaak”? Als er al bewijzen voor die stelling zijn, klinken ze niet erg overtuigend. Misschien moet Rotterdam eerst een referendum houden.