Malaise Japan treft Nederlandse belegger

De voortgaande daling van het Nikkei-gemiddelde heeft vergaande gevolgen voor de Nederlandse belegger. Sedert het hoogtepunt van eind 1989 is de Nikkei meer dan de helft in waarde gedaald. Het totale boekverlies op de 4,8 miljard aan Nederlandse investeringen die per saldo vanaf 1988 in Japanse aandelen zijn gedaan, bedraagt op dit moment al meer dan een miljard gulden. Dit is in beleggingskringen bevestigd. De aandelen van de in Japan aktieve beleggingsfondsen daalden sinds het hoogtepunt van de Japanse beurshausse gemiddeld met 46 procent.

De Nederlandse belegger kan op dit moment kiezen tussen 19 verschillende fondsen die beleggen in aandelen in het Verre Oosten. Vijf daarvan richten zich geheel of voor het grootste deel op Japan. Daarnaast zijn er twee gespecialiseerde fondsen in Japanse warrants en obligaties. Ook de grootmachten onder de beleggingsfondsen, zoals de fondsen van de Robeco Groep en het ABN Amro All In Fund, investeren in Japanse aandelen. Alleen al het belegde vermogen van de zeven fondsen die zich puur op Japan richten bedraagt meer dan 600 miljoen gulden. Het totaal aan beleggingen dat door gespreide aandelenfondsen, institutionele en individuele beleggers in de afgelopen jaren in Japan werd belegd is daar een veelvoud van. Volgens De Nederlandsche Bank kochten Nederlandse beleggers vorig jaar per saldo voor 1,7 miljard gulden aan Japanse aandelen. Vanaf 1988 werd netto voor 4,8 miljard gulden in Japanse aandelen genvesteerd.

De koersbeweging van de in Japan gespecialeerde beleggingsfondsen, die samen goed zijn voor ruim 600 miljoen gulden, geeft een indicatie van het lot van de miljarden die Nederlandse investeerders in Japanse aandelen hebben belegd. Samen met het Nikkei-gemiddelde zijn de koersen van de aandelen van de gespecialiseerde beleggingsfondsen fors gedaald, sedert het hoogtepunt van eind 1989 gemiddeld 46 procent. Omdat het Nikkei-gemiddelde zelf sedert eind 1989 zelf ruim 51 procent daalde, doen de meeste fondsbeheerders het gemiddeld iets beter dan het Japanse gemiddelde. Nederlandse beleggers bevestigen niettemin dat het verlies voor het totaal aan Nederlandse investeringen in Japanse aandelen meer is dan een miljard gulden. De directie van het Mees Japan Fund sluit niet uit dat de Nikkei-gemiddelde, die nu op een dieptepunt van 18.286 punten is beland, nog verder zakt. Een dieptepunt van 15.000 punten is volgens het fundmanagement mogelijk.

Van de gespecialiseerde fondsen is het Yen Value Fund, dat voornamelijk in Japanse obligaties belegt, nog het minst beschadigd. De daling van de Japanse koersen komt het hardst aan bij Intereffekt Warrants, dat alleen in Japanse warrants belegt. Warrants zijn verhandelbare rechten op nieuw door ondernemingen uit te geven aandelen. De markt voor deze effecten, die halverwege de jaren tachtig in Londen opbloeide, is hoogst speculatief. Intereffekt zorgde met behulp van warrants, waarvan het koersgedrag zich laat vergelijken met een call-optie, in het verleden voor spectaculaire beleggingsresultaten. In het huidige Japanse beursklimaat krijgen warrants juist de hardste klappen.