VOLKER RÜHE; Kohls beschermeling

De grootste belangstelling van de nieuwe Duitse minister van defensie, Volker Rühe, is altijd uitgegaan naar buitenlandse zaken. Al jaren is Rühe, die geldt als een beschermeling van bondskanselier Helmut Kohl, een invloedrijke adviseur van Kohl op dit terrein. “Mijn hart ligt bij buitenlandse zaken”, bekende de 49-jarige Rühe nog vorig jaar.

Zijn benoeming op defensie zal met weinig enthousiasme zijn begroet door minister van buitenlandse zaken Hans-Dietrich Genscher. De ambitieuze Rühe heeft er geen geheim van gemaakt dat hij niet tot de bewonderaars van Genschers beleid behoort. Anders dan Rühes voorganger Stoltenberg zal de nieuwe minister zich in veiligheidszaken niet zo makkelijk neerleggen bij het primaat van buitenlandse zaken op dit terrein. Het eerste conflict tussen beide bewindslieden lijkt slechts een kwestie van tijd.

Rühe begon zijn loopbaan in zijn geboortestad Hamburg. Na een studie Engels werd hij daar op 28-jarige leeftijd afgevaardigde in het deelstaatparlement. In 1976 stapte hij over naar de Bondsdag, waar de toenmalige oppositieleider Kohl wel wat zag in de intelligente strijdbare Hamburger. Regelmatig vergezelde Rühe voortaan Kohl op buitenlandse reizen en hij werd de voornaamste woordvoerder van zijn partij voor buitenlands beleid in de Bondsdag.

Drie jaar geleden kreeg hij zijn eerste zware politieke post, toen Kohl hem benoemd wist te krijgen als secretaris-generaal van de CDU. Rühe volgde Heiner Geissler op, die moest boeten voor een mislukte poging Kohl uit het zadel te wippen. In die functie was Rühe onder andere belast met het organiseren van de verkiezingscampagne voor de Bondsdagverkiezingen van begin 1990. Ook stond hij voor de opgave om de in discrediet geraakte Oostduitse CDU nieuw leven in te blazen en te integreren met de Westduitse tak.

Rühe, altijd loyaal aan zijn machtige beschermheer Kohl, was bereid om zich sterk te maken voor controversiële nieuwe stappen die de regering overwoog, zoals een verhoging van de belastingen om de sanering van Oost-Duitsland te bekostigen. In een vroeg stadium bepleitte Rühe de Duitse grondwet aan te passen om de vloed van asielzoekers in te dammen, wat hem op woedende verwijten van de oppositie kwam te staan.

Rühe zal nu moeten bewijzen dat hij ook in staat is een groot en lastig ministerie te beheren. Slechts weinig bewindslieden hebben hun termijn op het departement voor defensie zonder kleerscheuren overleefd. Alleen een andere Hamburger, oud-kanselier Helmut Schmidt, bleef de toestand op de Hardthöhe, zoals het ministerie in Bonn bekend staat, tussen 1969 en 1972 volledig meester.