Rusland akkoord met autonome republieken

MOSKOU, 1 APRIL. Vertegenwoordigers van 86 autonome republieken, regio's en districten binnen de Russische federatie hebben gisteren in het Kremlin een nieuw federatieverdrag getekend. Hoewel twee belangrijke rebellerende republieken, Tatarstan en het Kaukasische Tsjetsjenië, niet waren vertegenwoordigd, wordt het verdrag gezien als een belangrijk succes voor de Russische president Jeltsin.

In een toespraak voor de ondertekening zei Jeltsin dat Rusland “een kritiek punt” heeft bereikt en dat alles moet worden gedaan om de desintegratie van het land te voorkomen. “Vandaag kunnen we zeggen dat het verenigde Rusland heeft bestaan, bestaat en zal blijven bestaan”, aldus Jeltsin.

Op grond van het nieuwe federatieverdrag krijgen autonome gebieden in Rusland waarvan de autonomie in het verleden vaak uitsluitend op papier bestond, vergaande bevoegdheden, zowel bestuurlijk als economisch.

Zo krijgen zij de controle in handen over hun natuurlijke hulpbronnen. Veel autonome republieken hebben tientallen jaren lang met lede ogen moeten aanzien hoe hun olie en andere bodemschatten naar andere delen van de Sovjet-Unie verdwenen zonder dat ze daar zelf economisch beter van werden.

Het nieuwe federatieverdrag geeft de autonome republieken en regio's ook de controle over hun eigen grenzen en het recht een eigen politiek en economisch buitenlands beleid te voeren.

Het verdrag, dat nog moet worden goedgekeurd door het Russische parlement, wordt gezien als een laatste mogelijkheid de desintegratie van Rusland te voorkomen. Tot vreugde van Jeltsin is het verdrag gisteren ook ondertekend door een autonome republiek die twee dagen eerder nog had laten weten daar niets voor te voelen, Batsjkortostan (het vroegere Basjkirië).

Pag.5: Nieuw verdrag Rusland

Twee van de twintig autonome republieken ontbraken niettemin in Moskou: Tatarstan, dat zich onlangs in een referendum voor onafhankelijkheid heeft uitgesproken, en het Kaukasische Tsjetsjenië, dat zich eenzijdig van Rusland heeft afgescheiden. Een Tataarse waarnemer zei gisteren in Moskou dat zijn land en Rusland onderhandelen over een apart verdrag over de regeling van de bilaterale betrekkingen.

Het verdrag werd gisteren ook ondertekend door de burgemeesters van Moskou en St. Petersburg, twee steden die de status van waarnemer hebben zonder formeel autonoom of onafhankelijk te zijn.

In Tsjetsjenië was het gisteren onrustig. Er vielen in de hoofdstad Grozny zeker vijf doden bij incidenten rond het radio- en televisiestation. Dat werd maandag bezet door tegenstanders van president Doedajev. Gisteren werd het gebouw bestormd door troepen van Doedajev. Even eerder had het parlement van Tsjetsjenië de noodtoestand uitgeroepen en de president vergaande bevoegdheden toegekend. De voorzitter van het parlement beschuldigde gisteren Rusland ervan, de “poging tot staatsgreep” tegen Doedajev te hebben georganiseerd. (Reuter, AFP, UPI)