Mitterrand houdt Fransen in spanning

PARIJS, 1 APRIL. François Mitterrand, de sfinx in het Elysée, hult zich al tien dagen in stilzwijgen. Daardoor stijgt in Frankrijk de spanning over het lot van premier Edith Cresson en haar socialistische regering. Na de electorale afstraffing van de laatste twee weken is het volgens de logica van de Vijfde Republiek aan de president om de politieke consequenties te trekken.

Vanochtend werd Edith Cresson, de moedige strijdster die bijna elf maanden geleden, na haar benoeming tot premier, het socialisme nieuw elan moest geven maar inmiddels de minst populaire premier sinds de Tweede Wereldoorlog is, voor de vierde keer in vier dagen op het Elysée ontvangen. “De regering lijkt veroordeeld”, schreef Le Figaro vanochtend, maar wat er gaat gebeuren blijft onderwerp van speculatie.

Mitterrand ontving gisteren een aantal socialistische zwaargewichten zoals Laurent Fabius, eerste secretaris van de Parti Socialiste, zijn oude kompaan Roland Dumas, die minister van buitenlandse zaken is, en Pierre Bérégovoy, de strenge minister van economie en financiën, die wordt getipt als belangrijkste kandidaat voor de opvolging van Cresson als regeringsleider. Maar de bezoekers toonden zich even zwijgzaam als de president. Bérégovoy: “Zoals elke dinsdag heb ik de president geïnformeerd over de economische situatie.”

François Mitterrand heeft als motto dat "men de tijd de tijd moet geven'. “Ik heb een groot vermogen om druk te weerstaan,” zei hij tot benieuwde verslaggevers, toen hij gisterochtend het Grand Palais betrad, waar de Deense koningin Margarethe een grote tentoonstelling over de Vikingen opende. Premier Cresson vloog gistermiddag, zoals voorzien, naar Hannover om een jaarbeurs te openen. In het vliegtuig terug gaf ze een radioverslaggever te verstaan dat ze er niet zeker van was of ze als premier aan zou blijven.

Voor Alain Peyrefitte, chef-commentator van Le Figaro, was er vanochtend geen twijfel dat Mitterrand zijn premier na de twee zwarte verkiezingszondagen zou opofferen. “Om de woede van de hemel te bedaren zette Abraham Isaak het mes op de keel, Agamemnon offerde Iphigeneia op. De president denkt de veroordeling van het soevereine volk te kunnen ontgaan door een rituele moord te plegen,” aldus Peyrefitte.

Pag.5:

"Wanhopige kalmte'

Het satirische weekblad Le Canard Enchané is al even vilein: “Met het wegsturen van de eerste minister, keuze van zijn persoonlijke intuïtie, tekent Tonton ("oompje') zijn eigen verloochening (...) en sanctioneert hij zijn eigen mislukking.”

François Mitterrand consulteert dus, maar in "wanhopige kalmte', meent een verslaggever in Le Monde. De president leek verbaasd toen bezoekers hem vorige week voorspelden dat de tweede ronde van de verkiezingen voor de departementale raden, die afgelopen zondag plaats had, op een ramp voor de socialisten zou uitlopen. En zondagavond, in het Elysée, met Cresson en enkele andere getrouwen aan zijn zijde, leek hij getroffen door een “gevoel van onrechtvaardigheid” toen de desastreuze uitslagen binnenkwamen.

Zal Mitterrand, "met de dood in de ziel', zijn trouwe strijdster de laan uitsturen zoals de meeste leiders van de Socialistische Partij eisen? Een andere premier zou alleen zinvol zijn als er dat ook een andere politiek zou betekenen. Partijsecretaris Fabius erkende zondagavond de “noodzaak voor de socialisten om hun identiteit van links, in het bijzonder in moreel opzicht, opnieuw te bevestigen.” Met 'Béré (koosnaam voor Bérégovoy) als nieuwe premier of met een "psychologische schok' van veel wijdere strekking - dat is de vraag waarop politiek Frankrijk antwoord verwacht.

Met slechts een jaar voor de parlementsverkiezingen zijn de zwaar aangeslagen socialisten meer dan ooit afhankelijk van Mitterrand. De tijd van het "mitterrandisme' lijkt voorbij, maar wat moet er voor in de plaats komen? Met de wijziging van de regering en de eventuele vervanging van Cresson moet de "onrechtvaardig getroffen' president de marsroute naar de uitweg aangeven. Dat dilemma leidt tot een ongekende "suspense', zoals politieke thrillers betaamt.