Geen steun voor plan nulbegroting

DEN HAAG, 1 APRIL. De werknemersorganisaties FNV en CNV en de werkgeversorganisaties VNO en NCW reageren afwijzend op het voorstel van het Kamerlid Melkert (PvdA) om de rijksbegroting in tweeën te splitsen en afhankelijk te maken van de loonafspraken in het bedrijfsleven. Werknemers en werkgevers wijzen erop dat op centraal niveau geen dwingende afspraken zijn te maken over de gewenste loonontwikkeling.

Vorige week lanceerde de financieel woordvoerder van de PvdA Melkert in deze krant het voorstel om een zogenoemde nulbegroting te introduceren. Volgens Melkert kan het kabinet op dit moment niet goed inschatten of het de benodigde financiële middelen heeft voor een lastenverlichting. Daarom zou minister Kok (financiën) op Prinsjesdag een nulbegroting moeten presenteren, waarbij de uitgaven van de departementen alleen in nominale bedragen worden weergegeven, zonder correctie voor de verwachte prijsstijging. Het kabinet moet wel aangegeven wat het maximale percentage is waarmee de uitgaven mogen stijgen. Het zou geen uitspraak moeten doen over lastenverlichtingen, veranderingen van de belastingtarieven en de lengte van de belastingschijven.

Na het vaststellen van de nulbegroting gaat het kabinet met werkgevers en werknemers om de tafel zitten en geeft aan binnen welke marges de loonontwikkeling zou moeten blijven. Worden deze afspraken gerealiseerd, dan wordt dit achteraf beloond met een van te voren vastgestelde lastenverlichting. Coalitiegenoot CDA heeft instemmend op het voorstel van Melkert gereageerd.

FNV, CNV, VNO en NCW wijzen erop dat het bijna onmogelijk is om op centraal niveau loonafspraken te maken. “Op decentraal niveau wordt over de arbeidsvoorwaarden gesproken”, zegt de woordvoerder van de FNV “en het maken van afspraken op centraal niveau, en die ook nog uitvoeren, wordt steeds moeilijker”. VNO-secretaris Van der Braak benadrukt dat “het budgetbeleid zich ten dienste moet stellen van het loonbeleid. De andere weg is een heilloze route.”

NCW-directeur sociale zaken Van Kesteren vindt het positief dat er bij de PvdA “vernieuwende gedachten worden ontwikkeld over de arbeidsvoorwaarden”. Maar hij wijst erop dat Melkert eenzijdig kijkt naar loonafspraken op centraal niveau. “Het onderhandelingsresultaat op decentraal niveau moet centraal staan”, meent Van Kesteren “dus ook de incidentele loonstijging. De totale loonkostenstijging bepaalt de ontwikkeling van de werkgelegenheid.”

Van Kesteren en Van der Braak vinden beiden dat het kabinet moet “investeren in loonkostenmatiging en dat betekent de lasten verlichten”. Ze wijzen op het “zeer succesvolle beleid van de jaren tachtig”. Lastenverlichting zorgde voor een gematigde ontwikkeling van de loonkosten “met zeer gunstige gevolgen voor de werkgelegenheid”, aldus Van der Braak.

De FNV bestrijdt het automatisme tussen lastenverlichting en de ontwikkeling van de loonkosten. “Wij hechten aan goed onderwijs, een goede gezondheidszorg”, zegt FNV-woordvoerder “dus niet alle lastenverzwaringen worden afgewenteld in looneisen”.