"Minder fosfaat leidt tot kleinere visstand'

IJMUIDEN, 2 MAART. Het Rijksinstituut voor Visserijonderzoek (RIVO) in IJmuiden voorspelt een aanzienlijke daling van het aantal bodemvissen en schelpdieren in de Noordzee als gevolg van teruglopende fosfaatlozingen langs onder meer de Rijn. In het nog te verschijnen jaarverslag van het RIVO zegt de visserijbioloog dr. R. Boddeke dat de Nederlandse vissers rekening moeten houden met teruglopende vangsten. Die zouden zelfs met de helft kunnen verminderen.

Fosfaat is een meststof voor plankton, dat weer als voedsel dient voor vis en schelpdieren. Door het gebruik op grote schaal van fosfaatvrije wasmiddelen en extra zuivering van rioolwater zijn de hoeveelheden fosfaat in het rivierwater de laatste jaren sterk teruggelopen. Voerde de Rijn in 1981 gemiddeld nog een kilo per seconde naar de Noordzee, vorig jaar was dat nog maar 0,13 kilo, aldus het jaarverslag.

Dit zou kunnen betekenen dat het aantal bodemvissen (onder andere tong en schol) en schelpdieren terugvalt naar het niveau van de jaren vijftig, toen de vangstopbrengst aan Noordzeevis circa 400.000 ton per jaar bedroeg. Om te voorkomen dat de Noordzee wordt leeggevist, pleit het RIVO voor strengere vangstbeperkingen.

Van de kant van de milieubeweging wordt het teruglopend fosfaatgehalte toegejuicht. Volgens E. Matser van de stichting Natuur en Milieu is deze ontwikkeling lang niet de enige factor die een nadelige invloed zou hebben op de visstand. “Het grootste probleem”, zegt hij, “is de enorme overbevissing.” Natuur en Milieu is erop tegen de Noordzee terwille van de visvangst kunstmatig te gaan bemesten. “De Noordzee”, aldus Matser, “is allereerst een natuurgebied, waar ook gevist kan worden.”

De nationale milieuplannen voor de Rijn en de Noordzee voorzien in een halvering van de fosfaatlast in 1995 ten opzichte van 1986. Deze plannen berusten op internationale afspraken: het Noordzee- en het Rijnactieprogramma. Of de doelstelling wordt gehaald, is nog niet zeker doordat er zoveel diffuse fosfaatbronnen zijn in de agrarische sector. De milieubeweging wil in elk geval dat alles in het werk wordt gesteld om die halvering te verwezenlijken.

Wat dr. Boddeke van het RIVO in het jaarverslag meldt, is overigens niet geheel nieuw. Bijna een jaar geleden zei hij al dat de milieumaatregelen die de vervuiling van de Noordzee via bijvoorbeeld de Rijn aan banden moeten leggen, een ongunstige uitwerking zullen hebben op de visstand. Augustus vorig jaar herhaalde Boddeke zijn eerder gedane uitspraken door de schaarste aan garnalen langs de kust tussen Duinkerken en IJmuiden ook aan de vermindering van fosfaten en daarmee het plankton in de Noordzee toe te schrijven.