Centrale bank Italiëvolledig autonoom

ROME, 31 JAN. In de aanloop naar de Economische en Monetaire Unie (EMU) heeft de Italiaanse Kamer gisteren een wetsvoorstel goedgekeurd dat de Banca d'Italia, de centrale bank van Italië, volledig autonoom maakt in het vaststellen van het disconto. Tot nu toe was daarvoor de instemming van de minister van de schatkist nodig.

In het verleden hebben bij het vaststellen van het disconto in Italië politieke motieven vaak een rol gespeeld. Op basis van een wet uit 1910 had de politiek greep op het monetaire beleid en kon de minister van de schatkist de mening van de Banca d'Italia negeren. Minister van de schatkist Carli, die het voortouw heeft genomen bij plannen voor economische en monetaire sanering, vaak tegen het felle verzet van collega-ministers in, heeft er sterk voor gepleit zijn eigen macht in dezen te verminderen.

Volgens Carli brengt de aanvaarding van het wetsvoorstel, dat eerder door de Senaat was aangenomen, in de praktijk weinig verandering. De afgelopen jaren zette de minister van de schatkist meestal pro forma zijn handtekening en werd het eigenlijke besluit genomen door de gouverneur van de centrale bank. Maar Carli heeft zich zo sterk gemaakt voor dit wetsvoorstel, omdat het een principiële keus betekent voor het verminderen van de greep van de politiek op het monetaire beleid.

Deze ontkoppeling was ook nodig ter voorbereiding op de economische en monetaire eenwording in Europa. Italië voldoet overigens nog niet aan alle vereisten in dit verband. In strijd met de afspraken heeft de Italiaanse schatkist een soort lopende rekening bij de Banca d'Italia, waarmee het mogelijk is het begrotingstekort voor een deel monetair te financieren.

Het enorme begrotingstekort, ongeveer 104 procent van het bruto nationaal produkt, is de belangrijkste praktische belemmering voor toetreding van Italië tot de EMU. Volgens een recent overzicht van Carli zijn de pogingen dit jaar om het tekort terug te dringen op niets uitgelopen en is het tekort alleen nog maar verder gestegen.

Op de laatste Europese top in Maastricht is besloten op zijn vroegst in 1997 met de EMU te beginnen (één Europese munt en een Europese centrale bank). De Bundesbank waarschuwde deze week de EG geen politieke concessies te doen bij het toepassen van de afgesproken criteria (begroingstekort etc.)