After Nature Bart Domburg t/m 21 feb. After ...

After Nature Bart Domburg t/m 21 feb. After Nature, Raiders of the lost art. Prijs ƒ 35,-. Heyenbrok Fine Arts, NZ Voorburgwal 306, do t/m za 14-16u.

Arti Willink van Collenwedstrijd, Arti et Amicitae, Rokin 112, Amsterdam. T/m 9 feb. Di t/m zo 12-17u.

Pieter Holstein Pieter Holstein, galerie Espace, Keizersgracht 548, Amsterdam. T/m 26 feb. Di t/m za 12-17.30u. Prijzen ƒ 700-ƒ 5.000

After Nature

Onder politiebegeleiding en plein air schilderen op Times Square in New York, dat is de laatste stunt van de Amsterdamse schildersgroep After Nature. Peter Klashorst, Bart Domburg en de overige vier groepsleden hebben deze maand een tentoonstelling in de Newyorkse galerie Daniel Newburg. En het is een succes, aldus hun vertegenwoordiger in Amsterdam, Herwin Heyenbrok.

Hij opende onlangs met Wilma Averesch een nieuwe galerie aan de Nieuwezijds Voorburgwal 306, en exposeert afzonderlijk werk van de leden van de After Nature-groep. Peter Klashorst beet het spits af en deze week is de tentoonstelling met werk van Bart Domburg geopend. Klashorst en hij braken in 1987 bewust met de non-figuratieve moderne schilderkunst, om zich volledig op het schilderen naar de natuur te richten. Van de jongere leden Jurriaan van Hall, Aad en Gijs Donker en Ernst Voss volgen exposities.

Bij Heyenbrok Fine Arts (en verschillende boekwinkels) is ook de speciale catalogus te koop die de After Nature-groep voor de Newyorkse expositie maakte in de vorm van een bijzondere agenda voor 1992.

Het boek is getiteld "Raiders of the lost art' en we zien de After Nature-leden naakt afgebeeld op het kleurige omslag. Ze hebben zich zelf als vervaarlijke wilden opgeschilderd en voor hun geslachtsdelen zweeft een oerhollandse klomp waarop kunstig "After Nature, the Agenda 1992' is geschreven. De geperforeerde agenda-gedeelten kunnen uit het langwerpige boek worden gescheurd en dan blijft een catalogus over met veel kleurenfoto's van kunstwerken en foto's van de kunstenaars in actie.

De groep schildert vooral (naakt)modellen. Daarnaast staan er Engelse teksten in het boek, door anderen en henzelf geschreven. Geestig zijn Klashorsts "dagboek' (Back to the future) en Domburgs verslag van een bezoek van Documentaleider Jan Hoet aan het atelier van het collectief in de Spuistraat. Jan Hoet mag zijn twijfels hebben over de "regressieve' en "amateur' schilderkunst van After Nature, de groep moet uiteindelijk niets van de Documenta hebben. De baldadige "wij schilderen door ondanks alle kritiek'-houding van de groep is innemend. En levert soms mooie schilderijen en grappige objecten op. Zoals de door Klashorst beschilderde schedel waarop een appel is geplaatst, getiteld "Long live Karel Appel (Hommage to the Cobra movement)'.

Bart Domburg t/m 21 feb. After Nature, Raiders of the lost art. Prijs ƒ 35,-. Heyenbrok Fine Arts, NZ Voorburgwal 306, do t/m za 14-16u.

Arti

Veertien kunstenaars van 30 jaar of jonger zijn geselecteerd voor deelname aan de Willink van Collenwedstrijd. Hun werken worden deze maand in de expositieruimte van de Amsterdamse kunstenaarsvereniging Arti et Amicitiae getoond. W.F. Willink van Collen, amateurschilder en kunstminnend lid van Arti, liet na zijn dood in 1878 dertigduizend gulden na. Van de rente van dat bedrag dient Arti jonge kunstenaars te steunen. Sindsdien wordt om de twee jaar een betrekkelijk onopvallende wedstrijd gehouden. Arti wil de prijs (vijfduizend gulden) met de huidige expositie meer bekendheid geven.

Het niveau van het werk van de veertien geselecteerde jonge kunstenaars valt niet tegen. De deelnemers zijn de "zolderkamertjessfeer' inderdaad ontgroeid, zoals jurylid Rob Malasch het stelde. Zoals te verwachten was zijn er in het kielzog van Rob Scholte en Siert Dallinga veel "edelkitsch'-schilders bij, die balanceren op het slappe koord tussen kunst en kitsch.

De verrassingen zijn te vinden bij kunstenaars die zich op andere terreinen begeven, zoals de aandoenlijke "pauzefilmpjes' die Ida Lohman (1961) maakte. De "smaakvolle lelijkheid' en lulligheid die ze in beeld brengt, lijken aanvankelijk, wanneer ze zelf nog de hoofdrol speelt, ironisch. Maar het plotselinge verschijnen van een adembenemend magere, gehandicapte jongen die met de camera flirt en zich als vrouw verkleedt, geeft haar filmpjes een grote spanning.

Een ander hoogtepunt is de kinderkamer die Harma Heikens inrichtte. Er ligt een sterk uitvergroot, naakt baby-jongetje naast een duidelijk vrouwelijke teddybeer, die met de benen gespreid ligt. Tederheid, kwetsbaarheid, agressie en lust weet Heikens op een opmerkelijke manier te mengen. Aan de muur van de kinderkamer hangen tekeningen van onder meer Donald Duck die een dubbelganger bloederig aan flarden schiet. Heikens weet met haar installatie een spanning op te roepen die Jeff Koons met zijn grote roze pornobeelden zo langzamerhand verliest. Wat mij betreft had zij de Willink van Collenprijs mogen winnen. Maar de jury gaf die aan Paul Vendel (1964) die een intrigerende installatie aanbracht onder de ramen in het dak van de Arti-expositiezaal.

Willink van Collenwedstrijd, Arti et Amicitae, Rokin 112, Amsterdam. T/m 9 feb. Di t/m zo 12-17u.

Pieter Holstein

Dat Pieter Holstein meer kan dan alleen maar etsen in een "lullige' stijl maken (zoals hij het onlangs in een interview in deze krant omschreef), is te zien in galerie Espace. Daar hangen recente etsen en aquarellen van hem. Een expositie in het Institute of Contemporary Art toont zijn oudere werk, speelse etsen op een schijnbaar knullige manier getekend.

Van die oudere werken hangen er ook nog een paar in Espace, zoals een onovertroffen Roodkapje die benaderd wordt door de Grote Boze Wolf. Ze maken een vergelijking tussen het oude en nieuwe werk mogelijk.

Holstein aquarelleert en etst tegenwoordig vooral kleurrijke landschappen. Hij doet dat losjes, op een luchtige manier, maar knullig zijn ze absoluut niet. Doortimmerd kun je ze ook niet noemen, maar in al hun lichtheid hebben ze meestal iets onontkoombaars: alles staat op de plaats waar het hoort.

Het werk is veel minder anekdotisch geworden, de abstracte kwaliteiten zijn sterker. Zo doen sommige landschappen met sjabloonachtige mensfiguren aan het werk van de drukker H.N. Werkman denken, terwijl andere aquarellen vergelijkingen met die van Alechinski oproepen.

Holstein is een magnifiek graficus. Vooral zijn geaquarelleerde etsen vind ik prachtig. Soms is het verschil tussen de op de etsplaat geschilderde penseelstreken (aquatint) en de aquarelstreken nauwelijks zichtbaar.

Ondanks de zonnige, lichte kleuren van de landschappen weet Holstein af en toe toch een romantisch, melancholisch gevoel op te roepen met zijn werk, zoals in de aquarel "Finsterwolde or points of reference imagined.'

Pieter Holstein, galerie Espace, Keizersgracht 548, Amsterdam. T/m 26 feb. Di t/m za 12-17.30u. Prijzen ƒ 700-ƒ 5.000