Leerlingen in "brede' klassen leren beter

GRONINGEN, 30 JAN. Leerlingen die de eerste jaren van het voortgezet onderwijs in één klas zitten met leeftijdgenoten van verschillende schooltypes, doen het iets beter dan leerlingen die van meet af aan bij hun gelijken in de klas zitten.

Dit geldt het sterkst voor potentiële MAVO- en HAVO-leerlingen, maar in geringe mate ook voor de anderen. Over het algemeen blijven zij minder vaak zitten, stappen ze minder vaak over naar een ander schooltype en verlaten ze minder vaak voor het eindexamen de school dan leerlingen die in "homogene' klassen zitten.

Dit concludeert A.M. de Vries in het proefschrift "Hoe breder hoe beter?' waarop zij vanmiddag aan de Universiteit van Groningen promoveerde. De Vries deed onderzoek onder 5.500 leerlingen in elf scholengemeenschappen en 298 categoriale scholen. De scholengemeenschappen herbergen lager beroepsonderwijs en MAVO tot VWO, zonder gymnasium-afdeling.

Acht van de elf scholengemeenschappen waren middenscholen van "de tweede generatie': niet de allereerste vernieuwingsscholen uit de jaren zeventig, maar scholen die wat onderwijskundige opzet betreft een brug slaan tussen deze vernieuwingsscholen en meer traditionele scholen.

Volgens De Vries blijkt uit de uitkomsten van haar onderzoek het ongelijk van de heersende mening over "heterogene' klassen, waarin leerlingen van verschillende schooltypen bij elkaar zitten. Veel tegenstanders van de basisvorming - de nieuwe opzet van de eerste jaren in het voortgezet onderwijs, bij voorkeur in combinatie met brede scholengemeenschappen - stellen dat heterogene klassen leiden tot slechtere resultaten voor iedereen.

Of de door De Vries gevonden effecten ook gelden voor scholengemeenschappen zonder heterogene klassen, heeft zij niet onderzocht. Waarschijnlijk is dat niet. De scholengemeenschappen uit het proefschrift zijn actieve scholen, waar behalve met heterogeniteit ook wordt geëxperimenteerd met aangepaste leerstof, zelfstandig werken van leerlingen, geïntegreerde vakken en thematisch onderwijs.