Kabinetsformatie in België dreigt op de klippen te lopen

BRUSSEL, 30 JAN. De kabinetsformatie in België staat op mislukken, nu de Groenen gisteren formateur Wathelet weigerden een rooms-rode coalitie aan een tweederde meerderheid te helpen.

Dit laatste is een eis van de Vlaamse christen-democraten (CVP) en de socialisten (SP), die de Belgische staat verder willen splitsen in een zelfstandig Waals en Vlaams gedeelte. Daarvoor is grondwetswijziging nodig, die alleen met een tweederde meerderheid kan worden doorgevoerd.

De Waalse christen-democraat Wathelet heeft de grootste moeite om zijn beoogde rooms-rode coalitie voor dat doel aan te vullen met andere partijen. De Vlaamse Groenen (Agalev) en de Waalse Groenen (Ecolo) zeiden gisteren dat Wathelet veel te vaag was gebleven. Deze partijen willen geen garanties geven voor hun stemgedrag als een rooms-rood kabinet de grondwet zal proberen te veranderen. De Groenen zouden deze steun overigens vanuit de oppositie moeten verlenen.

Ook de Vlaamse liberalen (PVV) en de Waalse liberalen (PRL) willen niet meewerken. PVV-voorzitter Verhofstadt, die vanmiddag met Wathelet zou praten, heeft bij herhaling verklaard niet dezelfde rooms-rode coalitie in het zadel te willen helpen die de kiezer in november juist naar huis heeft gestuurd. Regeringsdeelname noch steun vanuit de oppositie komt voor de liberalen in aanmerking.

Blijven CVP en SP bij de eis van een kabinet met tweederde meerderheid, dan is Wathelet deze week gedwongen zijn ontslag in te dienen bij koning Boudewijn. Een eerdere poging van de liberaal Verhofstadt om als informateur met de socialisten en zonder de christen-democraten een kabinet te vormen, liep half december ook stuk op de weigering van de Groenen. Toen was het de SP die de Groenen er absoluut bij wilden hebben. Naar een kabinet met tweederde meerderheid werd toen nog niet gestreefd.

De vrije democraten van de Volksunie kwamen gisteravond wel een stapje dichter bij deelname aan het nationale kabinet. Met een krappe meerderheid ging het VU-congres in Gent akkoord met deelname aan het regionale bestuur van Vlaanderen, de zogeheten Executieve. Daarin waren tot nu toe alleen CVP en SP vertegenwoordigd.

De VU wil echter alleen meedoen aan het nationale kabinet als Wathelet belooft de opsplitsing van België over te laten aan rechtstreekse onderhandelingen tussen de Vlaamse en Waalse Executieven. CVP en SP vinden dat echter een zaak voor de nationale regering in Brussel. Zij wijzen op de forse financiële eisen die de Waalse Executieve eerder deze maand in Brussel op tafel heeft gelegd. In ruil daarvoor willen CVP en SP een aantal zelfstandige bevoegdheden voor Vlaanderen afdwingen, onder meer rechtstreekse verkiezingen voor het Vlaams parlement.

“Dat moet ons onafhankelijk maken van wat er in het Zuiden van het land gebeurt”, aldus CVP-voorzitter Van Rompuy gisteravond tijdens een partijraad in Strombeek-Bever. Hij zei daar ook dat het “levensnoodzakelijk is dat er een nieuwe stap wordt gezet naar een nieuw Vlaanderen en een nieuw België”. Alleen in een nationaal kabinet kan er voldoende druk op elkaar worden ontwikkeld om daarover beslissingen te nemen, zo meent de CVP.