Chailly en zijn orkest stijgen tot grote hoogte

Concert: Kon. Concertgebouworkest o.l.v. Riccardo Chailly. Programma: A. Schönberg: Kammersymphonie nr 1; A. Bruckner: Tweede symfonie. Gehoord: 29/1 Concertgebouw Amsterdam. Herhaling: 30/1. Radio-uitz.: AVRO op latere datum (opname 30/1).

Twee al eerder uitgevoerde stukken van Schönberg en Bruckner vormen samen een nieuw concertprogramma van het Concertgebouworkest, waarbij dirigent Riccardo Chailly elk stuk, juist door de combinatie en de wijze van uitvoering, in een nieuw licht zet. Schönbergs Kammersymphonie nr 1 voor vijftien solo-instrumenten klonk gisteravond veelal bijna met een volume alsof er een heel orkest op het podium zat. Alleen al fluitist Jacques Zoon lijkt soms een heel blaasorkest te vervangen! Niettemin bleef de uitvoering helder, ongeforceerd en klonk die opvallend sterk en briljant gespeeld, met zorgzame aandacht voor de tedere passages van het strijkkwartet, aangevoerd door Jaap van Zweden.

De - wat orkestbezetting èn lengte betreft - reusachtige Tweede symfonie van Bruckner klonk daarentegen veelvuldig als subtiele kamermuziek. Net als verleden week al duidelijk werd in Tsjaikofski's Vijfde symfonie zoekt Chailly het minder dan ooit in een spectaculaire presentatie van deelaspecten van een stuk, maar heeft hij nu meer oog voor een meer integrale afweging. Het extravert en wellustig exploiteren van de dynamiek - het verschil in volume tussen pianissimo en fortissimo - maakt plaats voor een subtielere behandeling van gespeelde details en een intenser, minder opzichtig gemarkeerd spanningsverloop.

Tussen het Concertgebouworkest en Chailly lijkt nu iets echt prachtigs op te bloeien en het samen musiceren heeft een heel gelukkige uitstraling. Het contrastrijke orkestspel is in deze Bruckner in perfecte balans en weelderig prachtig met een ongelooflijke variëteit aan klankkleuren. Die maakten vooral van het adagio een grootse gebeurtenis, met als hoogtepunt het verinnerlijkte samenspel tussen Van Zweden en Zoon. Scherzo en finale bekroonden die met zorgvuldig gedoseerde energie en monumentaliteit.