Zoetjesfabrikant voert produktie op

ROTTERDAM, 29 JAN. Holland Sweetener Company (HSC) in Maastricht, fabrikant van de zoetstof aspartaam, investeert ruim 100 miljoen gulden in verviervoudiging van zijn produktiecapaciteit. Dit moet de onderneming beter in staat stellen de strijd aan te binden met het Amerikaanse NutraSweet, dat de wereldmarkt voor aspartaam domineert.

NutraSweet kondigde in september vorig jaar aan in 1993 een aspartaamfabriek in het Franse Duinkerken in gebruik te nemen met een capaciteit van 2000 ton per jaar. HSC, dat eigen expansieplannen voorbereidde, waarschuwde toen voor tijdelijke overcapaciteit op de Europese markt. Nu vergroot HSC, gezamenlijk eigendom van het chemieconcern DSM en het Japanse Tosoh, de capaciteit van zijn fabriek op het DSM-complex in Geleen van 500 tot 2000 ton. De uitbreiding, die dertig arbeidsplaatsen oplevert, moet eveneens in 1993 klaar zijn.

HSC-directeur W. Vermijs bagatelliseerde gisteren in een toelichting op de expansieplannen de dreiging van overcapaciteit. De markt voor aspartaam, nu 10.000 ton en één miljard dollar groot, groeit volgens hem met 10 procent per jaar. Afnemers zullen die 3500 ton extra produktiecapaciteit volgens Vermijs straks hard nodig hebben. Tot 1995 verwacht hij een bezettingsgraad van zijn fabriek van 90 procent.

HSC wil een deel van de beoogde extra afzet winnen door NutraSweet op zijn thuismarkt te bevechten. Volgens Vermijs kan HSC “in een jaar of vijf” 10 tot 20 procent van de Noordamerikaanse markt naar zich toetrekken, zodra op 14 december 1992 het octrooi verloopt dat NutraSweet in die regio het alleenrecht geeft. De Amerikaanse markt is verreweg het belangrijkste afzetgebied voor aspartaam. De stof, 200 keer zoeter dan suiker en calorie-arm, is een belangrijk ingrediënt voor "light' produkten.

Vermijs wilde zich niet overgeven aan speculaties over een op handen zijnde prijzenslag. NutraSweet slaagde er de voorbije jaren in een aantal concurrenten in Europa, waar het octrooi eerder verliep, het leven onmogelijk te maken door zijn aspartaam tegen dumpprijzen op de markt te brengen. Waar de monopolist NutraSweet in de VS 250 gulden voor een kilo aspartaam kon vragen, kwam het produkt in Europa voor nog geen honderd gulden op de markt. Een klacht van HSC bij de Europese Commissie leidde in 1991 tot een heffing op door NutraSweet ingevoerde aspartaam, waardoor het Europese prijsniveau is gestegen. Met de bouw van de fabriek in Frankrijk wil NutraSweet die importheffing ontlopen.

Of HSC, waarin sinds 1985 vele tientallen miljoen guldens zijn geïnvesteerd, al winstgevend produceert, weigerde Vermijs te zeggen. “We draaien heel aardig.” De onderneming kan in een prijzenslag een stootje hebben, gegeven de steun die zij geniet van DSM en Tosoh. Ook NutraSweet weet zich evenwel gesteund door een krachtige moeder, het chemieconcern Monsanto.

Vermijs rekent erop dat Amerikaanse en Europese afnemers, vooral de levensmiddelenindustrie, het belang van meer dan één leverancier zal inzien. Niet alleen kon NutraSweet als monopolist hoge prijzen bedingen, ook maakte het Amerikaanse bedrijf zich impopulair door klanten te verplichten op hun etiketten zijn merknaam te vermelden.