Inkomenseffecten van plan geen verrassing voor Simons

DEN HAAG, 29 JAN. De inkomensveranderingen die de meeste Nederlanders begin dit jaar hebben getroffen als gevolg van het plan-Simons, zijn een bedoeld effect van deze stelselherziening in de gezondheidszorg. Ook premier Lubbers kende vooraf de inkomenseffecten.

Dat zei staatssecretaris Simons (volksgezondheid) gistermiddag in de Tweede Kamer, tijdens een minidebat over de stelselherziening. Aanleiding voor het debat was het verzoek van de VVD aan het kabinet om binnen een week met een notitie te komen waarin de inkomenseffecten van het plan-Simons en andere lastenverzwaringen per 1 januari van dit jaar worden uiteengezet.

Volgens VVD-fractievoorzitter Bolkestein kan niemand aan de hand van de inmiddels ontvangen loonstrookjes nog een touw vastknopen aan de inkomensveranderingen. “De gecreëerde puinhoop rond het plan-Simons en alle andere lastenverzwaringen vragen om een nieuwe tussenbalans voor het sociaal-economische en financiële beleid.” Het kabinet heeft zich “lelijk verkeken” op de inkomensgevolgen en maakt de belofte van koopkrachtbehoud uit de Miljoenennota 1992 niet waar, aldus Bolkestein. Zijn fractiegenoot Linschoten noemde de stelselwijziging “de grootste inkomensnivellering sinds de regering-Den Uyl”.

Simons wees erop dat de inkomensveranderingen voor tweederde het gevolg zijn van zaken als de verhoging van de WAO-premie en enkele belastingmaatregelen en slechts voor eenderde deel het gevolg van het plan-Simons. De verhoging van de wettelijke bijdrage (WTZ) wordt veroorzaakt doordat particuliere verzekeraars er niet in slagen premie-solidariteit tussen verzekerden tot stand te brengen, aldus Simons. Hij wees erop dat het vorige kabinet van CDA en VVD de wettelijke bijdragen had geïntroduceerd en dat hij het beleid van zijn voorgangers voorzette. Ook Lansink (CDA) onderstreepte dat de VVD medeverantwoordelijk was voor de WTZ.

Het Kamerlid Dees (VVD) bracht daar tegenin dat de VVD zich deze kabinetsperiode steeds heeft verzet tegen het uitbreiden van de groep verzekerden die voor een relatief goedkope standaardpakketpolis in aanmerking komt. Door die groep - waarvoor alle particuliere verzekerden een wettelijke omslagpremie betalen - uit te breiden, gaat de wettelijke bijdrage gestaag omhoog. Dit jaar steeg de WTZ-premie voor volwassenen van 270 naar 414 gulden per jaar.

Simons ontkende dat er sprake is van een chaos in de stelselherziening. Hij wees erop dat zich aan de balie bij apothekers na de overheveling op 1 januari van de geneesmiddelen naar de AWBZ nauwelijks problemen hebben voorgedaan, ondanks waarschuwingen vanuit de Tweede Kamer en de verzekeringswereld.

In reactie op uitlatingen van minister-president Lubbers, vrijdag na afloop van de ministerraad, zei Simons dat hij nooit een prestigepunt heeft gemaakt van het tempo waarin de stelselwijziging ziektekostenverzekeringen zich zou moeten voltrekken. Lubbers had gezegd dat zorgvuldigheid in deze zaak belangrijker is dan het tempo.

Begin februari bespreekt het kabinet voorstellen voor maatregelen die op 1 januari 1993 en in de jaren daarna genomen zouden moeten worden. Eind februari of begin maart kan de Tweede Kamer een wetsvoorstel verwachten. Simons: “We moeten het in het kabinet op korte termijn eens kunnen worden over koers en maatvoering.” Snelheid is geboden, aldus het Tweede-Kamerlid Kohnstamm (D66), want als er niet “snel en gedecideerd” een kabinetsbeslissing valt over de maatregelen vanaf volgend jaar, “dan kunnen we het vergeten”.