Hagen en Nedlloyd hebben veel water in hun wijn gedaan

ROTTERDAM, 29 JAN. Torstein Hagen is als de actievoerder die jaren tegen de gemeente ageert en uiteindelijk ambtenaar wordt omdat hij in de loop van de tijd veel verstand van zaken heeft gekregen. Net als de actievoerder heeft Hagen door zijn vasthoudendheid een ongekende betrokkenheid getoond. Dat heeft op den duur vertrouwen bij de zittende regenten gewekt.

Gisteren maakte de raad van commissarissen van Nedlloyd de nominatie van Hagen en voormalig minister van verkeer en waterstaat drs. N. Kroes bekend. De vacatures stonden al sinds juni vorig jaar open. De nominatie moet weer rust scheppen in de verstoorde verhoudingen tussen aandeelhouders, bestuurders en werknemers van Nedlloyd. Hagen was voorgedragen door de aandeelhouders, Kroes door de Centrale Ondernemingsraad. Alle partijen hebben water bij de wijn gedaan.

Op 30 mei 1991 zorgde de Noor Hagen, die toentertijd een belang van 23 procent in Nedlloyd had opgebouwd, er nog voor dat de jaarrekening van de Koninklijke Nedlloyd Groep NV over 1990 niet door de aandeelhouders werd goedgekeurd. De aandeelhouders waren slecht gestemd - over 1990 werd geen dividend uitgekeerd - en konden zich wel vinden in de kritiek van Hagen op de zittende commissarissen en bestuurders. Pas nadat Hagen in september zei dat hij alsnog bereid was de jaarrekening goed te keuren, klaarde de lucht tussen Nedlloyd en Hagen op. In het volgende jaarverslag van het Rotterdamse transportconcern over 1991 zal zijn naam hoogstwaarschijnlijk prijken in het rijtje van negen onder het Bericht van de Raad van Commissarissen. Uit een interessante passage in het persbericht van Nedlloyd blijkt dat Hagen dan mede verantwoordelijk wordt voor het beleid waarvan hij altijd beweerd heeft dat het niet deugde. Hagens toetreding zal volgens het persbericht geen wijziging in de huidige stragie van Nedlloyd en het daarop gebaseerde beleid van de Raad van Bestuur met zich meebrengen. “Dit standpunt wordt door de heer Hagen gedeeld.”

Hagen probeert al vier jaar invloed te krijgen op het beleid van Nedlloyd. In 1987 bezat hij vijf procent van aandelen van Nedlloyd en een optie op nog eens vijf procent, maar het lukte hem niet een poot aan de grond te krijgen bij Nedlloyd. Wel kon hij zijn aandelenpakket uiterst lucratief van de hand doen.

De tweede aanval op Nedlloyd medio 1990 was grootscheepser en succesvoller. De in Luxemburg gevestigde beleggingsmaatschappij Marine Investment, waarin Hagen zelf een belang heeft en de daaraan gelieerde Noorse oliemaatschappij DNO bouwden een belang van van 27 procent in Nedlloyd op.

Nedlloyd-bestuursvoorzitter H. Rootliep en de voorzitter van de raad van commissarissen R. Wijkstra meenden dat het Hagen, die afgestudeerd natuurkundige is, om winst op de korte termijn zou gaan. Hij zou het bedrijf willen opsplitsen en de gezonde onderdelen tegen goed geld willen verkopen. Niet alleen de bestuurders waren tegen Hagen, ook de Centrale Ondernemingsraad zag hem als een ordinaire raider die bij de gezondmaking van Nedlloyd niet genteresseerd is de belangen van de werknemers.

Geheel onterecht was die vrees niet. Hagen, die niet uit een scheepvaartfamilie stamt, had immers zijn kapitaal op die manier in de Noorse rederswereld verdiend. Hij kocht rederijen en offshorebedrijven en verkocht op het juiste moment onderdelen. In de meeste gevallen werden de ingeslapen bedrijven winstgevender door zijn ingrijpen. Hagens jarenlange ervaring bij McKinsey hielp ook hem bij het snel diagnotiseren van de problemen van noodlijdende ondernemingen. Hij verdiende ook geld met het "anticyclisch' handelen in schepen. Aan zijn bemoeienis met de Holland Amerika Lijn (HAL) hield hij een commissarispost bij de HAL Holding over.

Om met zijn 48 jaar de jongste commissaris van Nedlloyd te worden, heeft Hagen flink moeten inbinden. De raad is slechts met één zetel uitgebreid in plaats van met drie zoals de Noor eerder eiste. Hagen heeft verklaard dat hij achter het gevoerde beleid van Nedlloyd staat en dat het om een investering op lange termijn gaat. Zo vormt zijn aandelenpakket een bescherming tegen andere overvallers.

Aan de andere kant heeft Nedlloyd inmiddels veel gedaan wat Hagen had geadviseerd. Zo heeft het transportconcern belangen in diverse bedrijven die niet tot de kernactiviteiten (containerlijnvaart en landtransport) behoren, verkocht. Als Hagen nu iets wil veranderen aan het beleid, moet hij de andere commissarissen zien te overtuigen.

Wanneer actievoerders eenmaal onderdeel uitmaken van het establishment verliezen ze hun scherpte en onafhankelijk. Dan is het wachten op nieuwe critici. Misschien hoeft Hagen daar niet lang op te wachten. Onlangs begonnen aandeelhouders van Marine Investment zich te roeren. Ze zijn niet tevreden met het rendement op hun belegde gelden. Marine Investments heeft tot nu toe alleen nog maar verloren op zijn belang in Nedlloyd. De koers van de Nedlloyd-aandelen is sinds de aankoop gedaald van 75 gulden tot circa 60 gulden. Ook de aandelen van Marine Investments zijn in waarde gedaald en het fonds kampt met zware financieringslasten. Lars Patterson, mede-oprichter van Marine Investments, stuurt aan op liquidatie van het fonds. Commissaris Hagen zal proberen zijn aandeelhouders aan het lijntje te houden. Hij weet hoe dat moet.