Donald Trumps opgeblazen ballon doorgeprikt

Trumped. Auteur: John R. O'Donnell. Simon & Schuster '91. ISBN 0-671-73735-X. Prijs: 15,95 pond.

John R. O'Donnell maakte de val van zijn werkgever, de omstreden onroerend-goedmagnaat Donald Trump, van dichtbij mee. Vijf jaar lang was hij directeur van het Trump Plaza Hotel & Casino in Atlantic City, New Jersey, het Las Vegas van de Amerikaanse oostkust. Trump was geïnteresseerd geraakt in gokpaleizen omdat die veel meer geld opbrachten dan de luxueuze hotels die hij in Manhattan had neergezet. Alleen al de twee casinohotels van Hilton in Las Vegas waren enkele jaren geleden goed voor veertig procent van de winst van dit concern.

Aanvankelijk had Trump niet veel interesse voor Atlantic City. Maar toen Holiday Inn aanbood om gezamenlijk een casinohotel in Atlantic City te exploiteren, nam hij deze uitdaging met beide handen aan. In 1986 nam Trump het casino volledig over en gaf hij het de naam Trump Plaza Hotel & Casino. Daar zou het niet bij blijven.

Plotseling waren casino's erg belangrijk voor Trump geworden: maakten ze veel winst, dan waren de banken zeer toeschietelijk met leningen voor nieuwe aankopen. Zijn beide casino's draaiden inderdaad niet slecht, ze waren verantwoordelijk voor twintig procent van de gokinkomsten van Atlantic City. Toch moest Trump's Castle het afleggen tegen Trump Plaza. De gokcapaciteit is nu eenmaal niet oneindig groot.Trump zag dit over het hoofd toen hij besloot om een nog veel groter casinocomplex in aanbouw, de Taj Mahal, te kopen.

Met overname van dit gokpaleis voor 273 miljoen dollar begonnen de problemen voor Trump pas goed. Ontevreden over de omzet van Trump's Castle, gaf hij zijn vrouw het beheer over het Plaza Hotel in New York. Maar het nieuwe management kon de resultaten evenmin verbeteren: door de recessie werd er steeds minder gegokt. Dat beloofde weinig goeds voor 1990, het jaar waarin Taj Mahal officieel geopend zou worden. Trump trok zich van de waarschuwingen van zijn personeel niets aan.

In 1990, toen de Trump Organisatie naar schatting al meer drie miljard dollar aan schulden had uitstaan, begon Trump de macht over zijn vastgoedimperium te verliezen. Marktanalisten berekenden dat de Taj Mahal 1,3 miljoen dollar per dag zou moeten opbrengen om de bouwkosten terug te verdienen. Investeerders begonnen nu koudwatervrees te krijgen. Het makelaarshuis Salomon Brothers adviseerde zijn cliënten om de obligaties, die door Trump's Castle waren uitgegeven, snel te verkopen wilden zij geen al te grote verliezen incasseren.

Het ergste moest nog komen: de door operationele problemen geteisterde opening van de Taj Mahal in april 1990. Ook al sleepte dit casino recordopbrengsten binnen, op de omzet van de andere casino's had de Taj Mahal een desastreuze invloed: Trump Plaza zakte van de eerste naar de achtste, en Trump Castle van de zesde naar de negende plaats. Daarop stapten Trumps obligatiehouders naar de rechter omdat zij meenden dat de projectontwikkelaar de markt aan het verzieken was en probeerden de banken 1,9 miljard dollar te redden die zij aan Trump hadden geleend. Uiteindelijk gingen zij akkoord met een noodlening van 65 miljoen dollar en een kwijtschelding van de rente over zijn bankschulden, zodat Trump zijn meest noodzakelijke verlichtingen kon nakomen. Zijn drie casino's dienden daarbij als waarborg.

Toen de aanloopverliezen bij Taj Mahal nog verder opliepen, gaf Trump de helft van zijn belang in het casino op in ruil voor een lagere rente op de schulden. Trumps voorlopige redding kwam van zijn eigen vader, die voor 3,35 miljoen dollar 5000 fiches kocht zonder ze in te zetten. Door deze "renteloze lening' kon Trump in elk geval de rente betalen die hij aan zijn obligatiehouders

Het manuscript voor dit boek van O'Donnell lag al bij de uitgever toen Trump met de banken en andere crediteuren een schuldenregeling trof, waarbij een belangrijk deel van zijn bezittingen werd afgestoten. In de loop van dit jaar deed Trump afstand van zijn deelneming in het detailhandelsconcern Alexanders, zijn in Friesland gebouwde reuzejacht Trump Princess, de pendeldienst Trump Shuttle en het Grand Hyatt Hotel in New York.

O'Donnell, moe van Trumps woede-aanvallen, gebrek aan zakelijk inzicht en schaamteloze zelfpromotie, was op dat moment al afgehaakt. Hij werkt nu voor de concurrentie, het Resorts Casino Hotel. Dat O'Donnell een voor Trump weinig flatteus boek heeft geschreven ligt voor de hand. Het boek vormt dan ook een schril contrast met het ook in het Nederlands vertaalde "The Art Of The Deal', dat Trump in 1987 samen met Tony Schwartz schreef; of zijn opvolger, "Surviving At The Top', dat verscheen toen Trumps positie al begon te wankelen. Wat kritische lezers van deze lectuur al heel lang moeten hebben gedacht, wordt in "Trumped' ondubbelzinnig bevestigd: het beste middel tegen opgeblazenheid is een flinke speldeprik.

De meeste multinationals hebben inmiddels een duidelijke milieustrategie uitgestippeld. Allied Signal introduceerde na een incident met een pesticide in 1978 een milieuprogramma dat nog altijd als voorbeeld dient voor andere internationale ondernemingen als Volvo en Union Carbide. Allied Signal controleert jaarlijks 50 van de 240 vestigingen op milieuschade, waarbij het organisatie-adviesbureau Arthur D. Little als arbiter fungeert. Het Amerikaanse bedrijfsleven geeft jaarlijks al zo'n zeventig miljard dollar uit aan milieubeleidsprogramma's. Zo is 3M Corporation met het meer dan negenhonderd projecten omvattende 3P programma (Pollution Prevention Pays) begonnen en introduceerde Polaroid het TUWR-programma (Toxic Use and Waste Reduction) dat vijftig miljoen kost.