Niemand weet waar Jeltsin is

MOSKOU, 28 JAN. President Boris Jeltsin van Rusland heeft de kans voorbij laten gaan om nu eens in eigen huis als internationaal staatsman te kunnen schitteren door vandaag, op de eerste dag van de "Moskouse ronde' in de vredesconferentie voor het Midden-Oosten, verstek te laten gaan. Waarom?

Niemand die het precies wist, behalve Jeltsin zelf. Het gevolg was dat de geruchtencarrousel in Moskou weer even op volle toeren draaide. Drie varianten doken daarbij onmiddellijk op. Allereerst uiteraard de verklaring dat Jeltsin het wegens een kater wat kalmer aan wilde doen. Dat verhaal doet wel vaker de ronde als de president kortstondig ongesteld is.

Sinds zijn reisje door de Verenigde Staten in september 1989, waar Jeltsin door lokale journalisten regelmatig in kennelijke staat zou zijn aangetroffen, staat hij bekend als een man die van innemen houdt, ook al zijn daarvoor daarna in Rusland zelf nauwelijks concrete bewijzen geleverd. Zelf schreef hij de vermoeide indruk die hij in de VS maakte toe aan "jetlag'. Op grond van uitlatingen van de Japanse minister van buitenlandse zaken, Mitsjio Watanabe, die zondag plotseling vernam dat hun geplande ontmoeting geen doorgang kon vinden, circuleerde eveneens het gerucht dat Jeltsin gewoon ziek zou zijn, ook al ontkende minister van buitenlandse zaken Andrej Kozyrev dat onmiddellijk.

Het leek niettemin een voor de hand liggende verklaring voor zijn onverwachte afwezigheid omdat de Russische president niet over een al te sterke gezondheid beschikt. Zo zou hij onder meer een niet nader aangeduide hartkwaal hebben. Hoewel hij zich zeker afgelopen jaar heeft ontpopt als "crisis-manager' bij uitstek, met de week van de mislukte staatsgreep in augustus vorig jaar als hoogtepunt, heeft hij nog steeds last van periodieke overspannenheid die zich uit in migraine. Jeltsin zelf heeft daar nooit een geheim van gemaakt. Toen hij in 1987 uit het politburo werd gemanoeuvreerd, was hij lange tijd uit de roulatie.

Pag 5:

"Afwezigheid politiek'

Na een onduidelijk auto-ongeluk anderhalf jaar geleden, waarbij Jeltsin zijn heup kneusde en zijn hoofd stootte, hield hij maar liefst anderhalve maand z'n bed. Kort na de voor hem succesvol verlopen putsch in augustus verbleef hij eveneens wekenlang op de Krim, volgens sommigen om te recupereren, volgens anderen om een boek te schrijven. Dat boek is er nooit gekomen.

De derde mogelijkheid die aan de orde kwam om de absentie van Jeltsin te interpreteren, was politiek van aard. Binnen de Russische leiding woedt momenteel een stormachtige politieke strijd. Sinds de prijzen begin deze maand zijn vrijgegeven en de consequenties van de alom bejubelde markteconomie zichtbaar worden - zoals een verdubbeling van de broodprijs - beginnen medestanders van Jeltsin (onder wie parlementsvoorzitter Roeslan Chasboelatov) zich successievelijk uit het kamp van de president los te weken.

Volgens een medewerker van het Russische ministerie van buitenlandse zaken wil Jeltsin deze binnenbrand eerst blussen, alvorens hij volgende maand in Londen, Washington en Ottawa op staatsbezoek gaat. De vredesconferentie, die dezer dagen in Moskou plaatsheeft, zou in die optiek slechts tijdverspilling zijn.

Na een etmaal kwam er vanochtend uiteindelijk enig licht in de kwestie. Jeltsin bleek te zijn afgereisd naar Novorossisk, een militaire basis bij Krasnodar waar een deel van de Zwarte-Zeevloot is afgemeerd. Op het vliegdekschip Moskou had hij zich verstaan met de bemanning, in de hoop zo hun ongerustheid over hun toekomst te kunnen wegnemen.