VS en Israel nog niet akkoord over kredietgarantie

TEL AVIV, 27 JAN. Jeruzalem en Washington hebben nog geen overeenstemming bereikt over de voorwaarden waaronder Israel de gevraagde Amerikaanse bankgarantie van 10 miljard dollar zal krijgen.

Israel heeft deze garantie dringend nodig om op de internationale kapitaalmarkt tegen een zo laag mogelijke rente kapitaal aan te trekken voor de opvang van vele Russische immigranten. De Amerikaanse minister van buitenlandse zaken, James Baker, heeft Israel de bankgarantie in het vooruitzicht gesteld mits de regering-Shamir nieuwbouw in de bezette gebieden bevriest. Tijdens een onderhoud met de Israelische ambassadeur in Washington, Zalman Shoval, zei Baker vrijdag wel dat de bouw kan worden voltooid van 9.000 woningen in de bezette gebieden die in de steigers staan.

Hoewel premier Shamir het Amerikaanse voorstel niet van de hand heeft gewezen, heeft hij gisteren de Amerikanen duidelijk gemaakt dat zij het uit hun hoofd moeten zetten dat de nederzettingenpolitiek in de bezette gebieden door hem zal worden bevroren.

Tijdens de wekelijkse kabinetszitting bleek gisteren dat de Likud-ministers verdeeld zijn over de vraag of het Amerikaanse voorstel al dan niet als een dictaat moet worden opgevat. Minister van bouwnijverheid Ariel Sharon betoogde dat Israel het voorstel van Baker zonder enige aarzeling moet verwerpen. Volgens hem komt Israel onder nog zwaardere Amerikaanse druk te staan indien Jeruzalem in ruil voor dollars de bouw in Judea en Samaria (Westelijke Jordaanoever) staakt. Andere ministers spraken van een onaanvaardbare Amerikaanse interventie in de Israelische binnenlandse politiek.

Shamir ging niet zover. Hij was aardig ingenomen met de Amerikaanse bereidheid de bankgarantie in principe te geven. Volgens hem gaat het er nu nog slechts een compromis te vinden dat enerzijds niet tegen de Amerikaanse belangen ingaat en anderzijds Israels principes inzake het vestigen van joden in de bezette gebieden respecteert.

Het ministerie van bouwnijverheid verhoogde gisteren onmiddelijk het door Baker genoemde aantal van 9.000 woningen in aanbouw tot 13.500.

Over de definitie wat precies onder nieuwbouw moet worden verstaan zullen de VS en Israel nog geruime tijd onderhandelen. Vallen daaronder ook reeds goed gekeurde bouwplannen in de bezette gebieden, vroeg de Israelische televisie zich gisteravond af. En hoe moet de controle op de Israelische bouw in de bezette gebieden worden uitgevoerd?

Voor de verkiezingsstrategen van Likud is het Amerikaanse voorstel zelfs in zijn huidige vorm een meevaller. Indien inderdaad op heel korte termijn tot vervroegde algemene verkiezingen in juni wordt besloten, kunnen deze plaatshebben terwijl koortsachtig wordt gebouwd aan 9.000 woningen in de bezette gebieden en de kans aanwezig is dat Israel ook nog de Amerikaanse bankgarantie krijgt. De nieuwe Amerikaanse ambassadeur in Israel, William Harrop, zei gisteren na een onderhoud met minister van financiën Yitzhak Modai dat er “goede kansen” zijn dat Israel de Amerikaanse bankgarantie krijgt.

Ultra-nationalistische oppositiepartijen hebben een beroep op Shamir gedaan het Amerikaanse voorstel onmiddellijk te verwerpen. Zij zijn voor het uitroepen van de economische noodtoestand om vanuit eigen middelen de absorptie van de Russische immigratie te financieren. Gisteren publiceerde de krant Yediot Ahronot op de voorpagina een grote foto waarop honderden Russische immigranten in Tel Aviv in een lange rij te zien zijn die gratis voedselpakketten komen halen.