Londen analyseert de platenkeus van Major

LONDEN, 27 JAN. Het radioprogramma Desert Island Discs vierde deze week zijn vijftigste verjaardag met een receptie in de Reform Club, waar een gezelschap bijeen kwam van mannen en vrouwen, voornamelijk "the great and the good' uit de Britse samenleving, die maar één ding gemeen hadden. Ze waren ooit in de afgelopen halve eeuw uitgenodigd om zich voor het luisterende publiek te laten ondervragen over de acht grammofoonplaten, het ene boek en dat ene extra-voorwerp, dat ze als schipbreukeling zouden meenemen naar een onbewoond eiland. Van prinses Margaret tot Edward Heath, van Terry Wogan tot Denis Healy kwamen de gasten daarom een glaasje champagne drinken, daarmee bevestigend dat Desert Island Discs - een programma waarvoor je gevraagd moet worden - een programma van status-verlenende dimensies geworden is.

Het simpele concept was ooit een idee van de inmiddels overleden radiopresentator Roy Plomley, die aanvankelijk van de BBC toestemming kreeg om zes afleveringen te produceren. Plomley heeft op enkele jaren na het jubileum van een halve eeuw niet gehaald, zodat de aanwezigen op de receptie uiteen vielen in “Ik ben een Plomley-gast”, “Michael Parkinson heeft mij nog gedaan” en “Ik ben een Lawley-schipbreukeling”. Alle Britse premiers, behalve Harold Wilson, zijn in het programma verschenen, verschillende koninklijke gasten hebben - meestal- zichzelf laten uitnodigen en gisteren was het de beurt aan John Major, de eerste premier in functie die zich in de positie van schipbreukeling verplaatste.

De mate van publiciteit over het programma en de speculatie over de platenkeuze van de premier was in de weken voorafgaand aan dit optreden al enorm. De huidige presentator, Sue Lawley, wijt dat aan het historische gegeven dat een aantal gasten in de ogen van de buitenwereld gruwelijk is afgegaan. De gekozen muziek en de motivatie van die keuze blijven de gast soms zijn levenlang achtervolgen. Iedereen weet dat Elizabeth Schwarzkopf van de acht te kiezen platen er zeven koos met solo-optredens van haarzelf en een achtste waarop ze voorkwam. En dat mevrouw Thatcher, in een selectie die reikte van Beethovens vijfde pianoconcert tot de Easter Hymn uit Mascagni's Cavalleria Rusticana, wilde tegenspreken dat ze geen gevoel voor humor heeft en wilde daarom Bob Newhart's Introducing Tobacco to Civilisation meenemen naar het eiland. Weinigen hadden ooit van Bob Newhart, een Amerikaanse cabaretier, gehoord, maar ex-premier James Callaghan, die na Thatcher kwam, koos dezelfde plaat. Alle premiers kozen een plaat met koperblazers, allen een gezang en twee - Heath én Thatcher - wilden Dvorak's De Nieuwe Wereld mee.

John Major bekende dat hij de keus niet gemakkelijk had gevonden. Eindeloze versies waren tussen de BBC en Downing Street op en neer gekoerierd in de weken voorafgaand aan de opname. Nu de uitzending is geweest, zet de Financial Times zijn keuze vanmorgen op de voorpagina, The Times opent er een nieuwe bijlage mee en andere kranten analyseren het lijstje met behulp van een psycholoog.

Politieke commentatoren spreken van een veilige keus: Gershwins Rhapsody in Blue (de Tory-kleur), Adams's The Holy City (het gezang), Diana Ross The Happening (de kiezer onder de veertig), Elgar's Pomp and Circumstance (de koperblazers en de kiezer boven de veertig), de waanzinnigheids-aria uit Lucia di Lammermoor (voor echtgenote Norma en misschien voor mevrouw Thatcher?), een stukje cricket-commentaar van wijlen John Arlotti (als alternatief voor Here we go, here we go, here we go...), Popper's Elfentanz (leuk voor de Ieren) en, als variant op de Nieuwe Wereld, Frank Sinatra's The best is yet to come. Een boek van Trollope (Shakespeare en de Bijbel zijn al op het eiland) en het Oval cricket-stadion als extraatje, werden hem na enige discussie over de toelaatbaarheid ervan toegestaan.

Het bureau van de Conservatieve Partij ontkent dat Major hulp heeft gehad bij zijn selectie, maar geeft toe dat het voor hem bij de BBC heeft geïnformeerd wat vorige premiers hadden gekozen.