Hollands Dagboek: BRAM REIJNHOUDT

Bram Reijnhoudt (59 jaar), voormalig eindredacteur van de radionieuwsdienst ANP en medewerker van het filmblad SKOOP, is mede-oprichter van de Sons of the Desert-Nederland, het internationale Laurel & Hardy Genootschap, waarvan de plaatselijke afdelingen of "tenten' worden vernoemd naar films van het duo. Hij is tevenseindredacteur van BLOTTO, filmmagazine in zwart/wit gewijd aan Laurel en Hardy. Reijnhoudt organiseerde het programma Honderd Jaar Ollie - afgelopen zaterdag vertoond in het Amsterdamse Tuschinski Theater - dat vandaag een extra voorstelling beleeft.

Woensdag 15 januari

Het gesmeek om kaartjes voor "Ollie's Eeuwfeest' op zaterdag de achttiende heeft een groot deel van de dag in beslag genomen. Maar ik heb nog maar vier of vijf losse kaartjes in mijn zak. De omvangrijkste "smoes' was van een dame die een film gaat maken die in een grote stad speelt waar een Laurel & Hardy herdenking wordt gehouden. Om wat van de sfeer te proeven wil ze twee plaatsen, waaronder een voor de "executive producer'! Ze had nog een troefkaart: die "executive', zei ze, kende David W., de ontdekker van "Film 106' die voor een aantal films van ons programma heeft gezorgd en die bij Thames Television werkt. Dus misschien toch geen smoes. Ik heb gezegd dat ze morgenavond naar het hotel moet komen waar de Engelse delegatie logeert. Die hebben misschien vijf plaatsen over waarvan er absoluut drie naar mijn kinderen moeten, want hun plaatsen heb ik vorige week aan iemand anders gegeven. Anderen spreken daar schande van.

Nog een stommiteit: tegen een radioverslaggever van de EO gezegd dat we geen perskaarten of zoiets hebben, maar dat hij erin kan als hij een Donald Duck button op zijn jas heeft. Als hij dat verder vertelt! Mijn vrouw kwam met die buttons aanzetten omdat ze nergens rozetten kon krijgen voor de "officials' die toch herkenbaar moeten zijn. Die Donald Duck buttons kunnen dus in ieder geval zaterdag de 25ste, bij de tweede voorstelling, zeker niet gebruikt worden, nu het hier is neergeschreven. Goofy ook niet.

Ook nog ruim een uur op sjouw geweest door de stad op zoek naar lampjes voor de muzieklessenaars van het Beau Hunks Orchestra (in feite de Izzies met drie man versterking) en tenslotte gevonden in een winkel in de Raadhuisstraat. Ze werken op batterijtjes, dus geen gelazer met snoeren. Nog een geluk: liep de twee kleine orgeldraaiertjes tegen het lijf die als De Dikke en de Dunne door het centrum zwerven. Afgesproken dat ze zaterdag bij de ingang van Tuschinski gaan spelen.

In Tuschinski een slechte boodschap gekregen. Een functionaris van de brandweer heeft het podium geïnspecteerd met het oog op het optreden van Donimo, komiek, acrobaat, jongleur en wat al niet, die met fakkels wilde werken. Mag niet. Te dicht bij de eerste rijen. Waarom heeft Tuschinski ook niet het oude, ruime toneel gehandhaafd, in plaats van daar een extra-zaaltje in te proppen. Weg met multiplexing!

Donimo gebeld in Colchester, die het nogal laconiek opnam hoewel het de climax van zijn nummer is. Nu staat hij er wel op dat hij van de trap naar de kleedkamers wil vallen. Ik ben daar niet voor.

Donderdag

Vanochtend een uurtje doorgebracht voor de kopieermachine en daarna meteen de kaartjes voor ruim honderd logeplaatsen voor zaterdag de 25ste opgestuurd aan de BLOTTO-abonnee's die het bestelformulier hadden opgestuurd. De achttiende zit de zaal vol met 1200 Sons of the Desert en hun introducé's, dat kan haast niet fout gaan. Maar bij de tweede voorstelling zal de zaal voor het grootste deel bezet zijn door gewone mensen. Ik ben benieuwd of dat gevolgen zal hebben voor de sfeer.

Een snelpratende man van een tv-produktiebedrijf aan de telefoon die in een talkshow op de BBC had gehoord dat "iedereen' naar Amsterdam ging voor de viering van Honderd jaar Ollie. Kan daar niet iets leuks gemaakt worden? Moest opnieuw uitleggen dat de Sons of the Desert niet een verzameling freaks is met gekke hoedjes, maar een semi-deftig genootschap dat ervoor wil zorgen dat de films van Laurel en Hardy niet in het vergeetboek raken.

Van een andere tv-rubriek weer die vraag naar bekende Nederlanders. Ik zeg dat Stan en Ollie er altijd zijn geweest voor Jan met de Pet en dat we het best zonder de hotemetoten kunnen stellen.

Overigens is er geen kans voor wie dan ook behalve de Tros om een reportage te maken. Al in een vroeg stadium hebben we haar exclusiviteit beloofd voor het programma Hollywood Boulevard. Ik vraag me af of dat verstandig is geweest, al zal vrije nieuwsgaring natuurlijk altijd mogelijk blijven. Maar nu weten we tenminste zeker dat we "gecovered' worden en het is leuk voor het publiek als er tv-camera's zijn. Zolang het de voorstelling niet verstoort tenminste.

Aan het begin van de avond naar het Centraal Station om Bill Cubin van de trein te halen, de curator van het Laurel en Hardy Museum in Ulverston, waar Stan Laurel is geboren. Bill, die ook nog oud-burgemeester is van dit plaatsje, was zoals gebruikelijk onstuitbaar in zijn verhalen. Het bleek dat hij de man is die gisteren voor de BBC had verklaard dat iedereen naar Amsterdam ging! Hij had kort tevoren tot z'n chagrijn gehoord dat de burgemeester van Harlem in Georgia, waar Hardy is geboren, alle festiviteiten had afgelast wegens gebrek aan belangstelling. Nu is Amsterdam de enige plek waar iets gebeurt op wat grotere schaal. Ach, de jongens zijn in Europa altijd populairder geweest dan in Amerika. En Harlem is een gat van honderd huizen, zegt men.

Vrijdag

Vanochtend zeven kepi's van het vreemdelingenlegioen opgehaald in Soest. Bij een in militaire spullen gespecialiseerd verhuurbedrijf boven een winkel in tuingereedschap. Beneden tussen de zakken kunstmest hoor je ze schieten als boven de revolvers en geweren met losse flodders worden getest. Bill, die bij ons logeert, was opgetogen dat hij hier voor drie geeltjes een echt pith helmet kon kopen van het vroegere Britse leger in India. Laurel en Hardy dragen die helmen in Bonnie Scotland.

De kepi's dragen de boys in Beau Hunks en we hebben ze nodig voor het Beau Hunks Orchestra dat de voorstelling in Tuschinski komt opvrolijken met een potpourri van L&H-melodieën.

Thuisgekomen konden we onmiddellijk weer terug naar Soest omdat we die lapjes waren vergeten die bedoeld zijn om de nekken van de legionnairs te beschermen tegen de hitte van de woestijnzon. Nooit geweten dat die flappen als een hoes over de hele pet gaan.

Het Jeugdjournaal, het "grote' Journaal en RTL4 aan de telefoon die allemaal in Tuschinski willen zijn. Toch voor alle zekerheid de Tros gebeld en ja hoor, ik zat fout. ""Als wij het journaal binnen zien komen, haken wij onmiddellijk af'', kreeg ik te horen. Eigenlijk wel begrijpelijk want zij zouden pas een kleine week na het Eeuwfeest uitzending hebben en bij een item van een paar minuten is de kans toch groot dat het onderwerp op dezelfde manier wordt behandeld. Dus na enig praten en zonder hard feelings de afspraak met de Tros afgezegd. De eindredacteur daar begreep dat we liever dezelfde dag in een algemene nieuwsrubriek zaten dan als curiositeit in een filmprogramma een week later. Dat bovendien Hollywood Boulevard heet terwijl dit toch eigenlijk gewoon Reguliersbreestraat is.

Tegen het eind van de middag per trein met Bill naar Tuschinski voor een laatste bespreking. Het filmprogramma staat al een week lang klaar op twee grote spoelen. Maar zijn er genoeg tafels voor de dealers met hun t-shirts, boeken, CD's, video's, poppen en prullen? Is de antieke diaprojector met koolspitsen aangesloten zodat we de oude reclameplaatjes van Cloeck en Moedig kunnen vertonen tijdens het inlopen van de zaal? Zijn de piccolo-uniformen besteld voor de ouvreurs en ouvreuses?

Alles loopt op rolletjes. Het personeel van Tuschinski lijkt er lol in te hebben en als we de grote zaal binnenlopen speelt de pianostemmer de Coo-Coo Song.

's Avonds eerst naar een café in de Nes voor een interview met Avro-Opium, dat nogal meeviel, vervolgens naar het hotel bij het Concertgebouw om de Engelse groep welkom te heten die tussen 9 en 10 uur met een bus uit Vlissingen moet arriveren. Ik laat Bill achter op het Leidseplein en we spreken af om elf uur in de eerste-klasrestauratie van het Centraal Station. We zullen in elk geval op elkaar wachten tot twaalf uur.

De Engelsen komen veel te laat aan, tegen half elf. Het blijkt dat de chauffeur, die een Oliver Hardy "look-alike' is en een bolhoed draagt, op de ringweg niet kon besluiten welke afslag hij zou nemen en ten minste twee keer rond is geweest. Met deze groep is ook A.K. meegekomen, van de Way Out West Tent in Los Angeles. Hij is voorzitter van het Wheelchair Fund, waaruit een lichtgewicht rolstoel is aangeschaft voor Anita Garvin, tegenspeelster van Laurel en Hardy. A.K. laat weten dat de rolstoel nodig moet worden geëlektrificeerd, want de 84-jarige actrice is eigenlijk te zwak om de wielen met de hand rond te draaien. We zullen zien.

Een kort gesprek met Donimo en hem gewaarschuwd voor de smalle trap van 45 graden.

Op het Centraal Station om twintig over elf, maar Bill is er nog niet. Twee uur later loop ik nog op het eerste perron, onze laatste trein naar Hilversum is allang vertrokken. Ik heb visioenen van Bill in het ziekenhuis met een bebloede kop. Of in slaap gesukkeld aan een tafeltje in het jazz-café waar hij heen wilde.

Om half twee naar de spoorwegrecherche om te vragen of ze niet een nummer konden bellen waar iets bekend was over eventuele ongelukken in Amsterdam. Nee, daarvoor moest ik naar de gemeentepolitie. Mij wordt aangeraden naar het Leidseplein te gaan. Zij zullen een oogje in het zeil houden op het nu vrijwel uitgestorven CS. Ik bel mijn vrouw dat het nog later gaat worden en zij deelt mee dat Bill naast haar op de bank zit. Ik neem een taxi naar huis. De chauffeur zegt dat ik me niet moet opwinden of boos moet worden op mijn gast. Dat beloof ik hem. Als tegenprestatie maakt hij de prijs van het ritje af op honderd gulden. Half vier naar bed.

Zaterdagavond

De voorstelling is goed verlopen Jammer dat het orkest de lampjes niet heeft gebruikt. Ook een beetje de pee in dat het voorgordijn om ingewikkelde technische redenen niet kon worden gebruikt. Tuschinski is een van de weinige bioscopen in Amsterdam met een gordijn dat nog open en dicht kan. Nu eerst naar bed.

Zondag

Een rustige dag. Wolfgang, de Grand Sheik van Duitsland, en zijn vrouw hebben bij ons geslapen maar zijn inmiddels naar Solingen afgereisd, waar ze hun eigen L&H-museumpje hebben. Bill is gisteren al naar Bergen op Zoom vertrokken om daar als eregast te fungeren op een bijeenkomst van de plaatselijke Tent.

De voorstelling had gisteren veel succes. De Izzies en het Beau Hunks Orchestra werden echt toegejuicht, het orgel dreunde lekker en de films kregen open doekjes, wat misschien een beetje raar overkomt op de gemiddelde bioscoopbezoeker, maar dit was echt applaus dat voortkomt uit het gemoed en dan maakt het niet uit of de handen op elkaar gaan voor levende mensen of de schaduwen van dito.

Donimo donderde zonder kleerscheuren van de trap naar de kleedkamers om daarna weer te voorschijn te komen, rokend uit zijn rechterduim zoals Stan Laurel doet in Block-Heads nadat hij zijn linkerduim had gebruikt als aansteker zoals Stan Laurel doet in Way Out West. Jammer dat hij er bij de extra voorstelling niet kan zijn.

De dealers waren tevreden. Ze hebben flink verkocht al zijn niet alle t-shirts de deur uitgegaan. Er werd tot 475 gulden betaald voor een ingelijst stukje papier met de handtekeningen van Laurel en Hardy.

's Avonds met dertig man gegeten in Café Vertigo en later in de Grolsch-zaal van het Filmmuseum met een man of veertig gekeken naar Lyrisch Nitraat van Peter Delpeut, om de zinnen te verzetten. Ik word altijd geëmotioneerd als ik die stokoude films zie met mensen die je aankijken vanaf het doek, maar niet iedereen reageert, zo heb ik wel gemerkt.

Maandag

Draaiboek in elkaar gezet voor de extra voorstellig komende zaterdag. We moeten dan vroeg beginnen omdat The Snow Hawk diezelfde middag in het Filmmuseum moet draaien, samen met andere solofilms van Laurel en Hardy en de pas teruggevonden Now I'll tell one, de 107de film waarin Laurel en Hardy beiden voorkomen.

Met David, die deze film heeft ontdekt en bij ons logeert omdat hij het Filmmuseum-programma moet inleiden, naar het Waterlooplein. Daarbij twee korte geluidsfilms van Laurel en Hardy gevonden, nitraat (dus brandbaar) en op het 35 mm bioscoopformaat! Ik heb ze maar gekocht.

Een telegram naar Hal Roach gestuurd, de producent van de beste L&H-films, om hem namens het publiek in Tuschinski te feliciteren met zijn honderdste verjaardag. De tekst van het telegram is zaterdag aan het slot van het Eeuwfeest voorgelezen door Paula die het programma presenteerde.

David twijfelt nog steeds of Anita Garvin nu wel of niet een rolletje heeft in The Snow Hawk. De oude dame heeft zelf ooit verklaard van wel, maar volgens mij is ze nergens in de film te bekennen. Heb Tonko Dop die voor NOS-Laat naar Los Angeles was om haar te interviewen gevraagd ons probleem aan de actrice voor te leggen.

De voorstelling van zaterdag is alweer bijna uitverkocht. Die elektrische rolstoel voor Anita, die in Battle of the Century zo majesteitelijk met haar achterste in een slagroomtaart valt en zich nu nauwelijks meer kan voortbewegen, zal toch heus wel een stapje dichterbij komen.

Dinsdag

Bij een particuliere verzamelaar in Amsterdam op ons gemak een 16 mm kopie van The Snow Hawk bekeken die boven water is gekomen na alle publiciteit rond de vondst in de museumbunker in Overveen. Op zoek naar Anita Garvin.

De sjaal die zij draagt op een foto uit die tijd (1925), lijkt veel op de sjaal van een van de figuranten in The Snow Hawk. Dus misschien toch?

Woensdag 22 januari

Zo'n Eeuwfeest maakt van alles los. In een kelder ergens in Amsterdam-West blijkt een hele stapel comedies van Hal Roach te liggen. Zo op het eerste gezicht geen Laurel en Hardy, maar wel Charley Chase en het duo Thelma Todd/Zasu Pitts. Sommige blikken zijn verroest, andere zien er heel redelijk uit. Ook een complete kopie, zo lijkt het, van Op Stap, een Nederlandse musical met Fien de La Mar en Louis Davids. Het Filmmuseum gewaarschuwd. De vraag is natuurlijk hoe zeldzaam het materiaal is en of het niet in andere landen is geconserveerd. Maar je weet nooit... Wat zou het mooi zijn als ook de vermiste L&H-films Hats Off en The Rogue Song op deze manier boven water zouden komen.

In elk geval is het volgend jaar honderd jaar geleden dat Charley Chase werd geboren. Misschien moeten we dat Eeuwfeest ook eens gaan vieren. Maar dan in een heel wat kleiner bioscoopje, want Tuschinski krijg je alleen maar vol met Laurel en Hardy.