Büch als Kuifje-achtige reiziger op Christmas Island

"De wereld van Boudewijn Büch': reeks van tien afleveringen over het Indisch Oceaangebied, Zaterdag, Ned 2, wekelijks om 23.25 uur.

Is Boudewijn Büch amusant? Wie geneigd is deze vraag bij voorbaat al ontkennend te beantwoorden, kan de serie De wereld van Boudewijn Büch - vanavond is de eerste aflevering - beter overslaan. Zeker, de afgelegen en onbekende eilanden die Büch heeft bezocht, zijn op zichzelf vaak alleszins de aandacht waard maar de gevierde presentator staat dermate pontificaal in beeld dat de onwetende kijker meer over de Kuifje-achtige reiziger te weten komt dan over het eigenlijke onderwerp van de reportage. Dat laatste geldt in sterke mate voor de eerste aflevering over Christmas Island in de Indische Oceaan.

De plaatselijke fosforwinning heeft geleid tot een ecologische ramp: wat eens tropisch regenwoud was, biedt nu de aanblik van een maanlandschap. Een - in de uitzending niet gemaakte - vergelijking dringt zich op met de republiek Nauru in de Stille Oceaan, een piepklein eilandje dat rijk is geworden van de vogelpoep. De fosfor die daaruit ontstond leverde zo veel geld op dat de zevenduizend inwoners op twee na het hoogste inkomen per hoofd ter wereld hebben. Ze zijn veelal naar Australië en Nieuw-Zeeland geëmigreerd waar ze grote belangen hebben in het onroerend goed. Hun eiland hebben ze echter letterlijk verkocht, er is vrijwel niets meer van over.

Büch stipt de bedreiging van de natuur op Christmas Island wel aan maar echt diep graaft hij niet. Hij ontmoet een in Australië woonachtige Nederlander die de inwoners van het eiland leert hoe ze tapijt moeten leggen en hij heeft een gesprek met een Nepalees die het postkantoor beheert en verder eigenaar is van een discotheek, een souvenirwinkel en een restaurant. Wat de bevolkingssamenstelling is van het eiland, waarom de bevolking massaal is weggetrokken en hoe de bewoners zelf de toekomst van hun eiland zien, blijft onduidelijk.

Zeker, de kijker kan zich uitstekend identificeren met die ondeugende en soms stuntelige Hollander die in gammele bootjes stapt of rare vragen stelt aan toevallige passanten. Omdat Büch echter uitsluitend presenteert, is de serie niet geregisseerd. Dat wreekt zich. Een dramatische opbouw ontbreekt geheel, de cameravoering is niet spannend en de inhoudelijke lijn is ver te zoeken. Het improvisatietalent van Büch redt nog wel iets maar niet genoeg. Typerend is het afsluitende commentaar. Nog tien jaar zal er worden doorgegaan met de fosfaatwinning. Daarna zouden de bewoners hun heil kunnen zoeken in het toerisme maar dat zou de natuur nog verder bedreigen. Maar zonder toerisme zou er geen bestaansmogelijkheid meer zijn. Op zichzelf een goede stelling maar het zou tien keer harder aankomen als een Christmas-eilander die uitspraak deed en niet Büch zelf.