In strijd met akkoord; Rusland halveert uitvoer olie en gas naar Polen

ROTTERDAM, 24 JAN. Rusland heeft sinds begin dit jaar zijn uitvoer van gas en olie naar Polen bijna gehalveerd. De vermindering gaat lijnrecht in tegen het akkoord dat beide landen op 24 december vorig jaar bereikten.

Beide landen kwamen toen overeen om in 1992 8,1 miljard kubieke meter gas en 5 miljoen ton olie aan Polen te leveren. In ruil daarvoor zou Polen voedsel, farmaceutische produkten en kolen naar Rusland uitvoeren. De totale waarde van de handelsovereenkomst bedroeg ongeveer 2,8 miljard dollar.

Ambtenaren van het Poolse gasbureau zeggen dat de terugloop van gasleveranties al een aantal sectoren van de Poolse industrie heeft getroffen. De Poolse regering maakt zich dan ook ernstige zorgen over teruglopende gas- en olieleveranties vanuit Rusland. De dalende invoer kan volgens premier Jan Olszewski grote gevolgen hebben voor de Poolse industrie. Hij bepleitte krachtige maatregelen om de toevoer van olie en gas te garanderen.

Het Poolse departement van buitenlandse handel maakt zich vooral grote zorgen over het tekort aan aardgas. Directeur Mieczyslaw Ratajewicz hoopt dat de Russische exportvermindering “tijdelijk” is. “Als hierin geen verandering komt, wordt het gevaarlijk voor de economie”, aldus Ratajewicz. Gas kan namelijk niet in andere landen worden gekocht. Dit komt doordat Polen aan de voormalige Oostbloklanden is gebonden door een netwerk van gaspijpleidingen dat was aangelegd door de Comecon, de vorig jaar gesneuvelde handelsorganisatie.

Alle gas die Polen importeert is afkomstig uit Rusland. De gasimport dekt twee derde van het Poolse gasverbruik. En ongeveer de helft van Polens olie-import, in totaal 11,5 miljoen ton, komt eveneens uit de voormalige Sovjet-Unie.

De handel tussen de voormalige Oostbloklanden was tot eind 1990 zwaar gesubsidieerd. Dit was afgesproken in verschillende bilaterale handelsovereenkomsten. Toen de ex-Comeconlanden begin vorig jaar tegen wereldprijzen begonnen te handelen, moesten vele export-contracten worden afgelast. Door gebrek aan harde valuta was ook de voormalige Sovjet-Unie genoodzaakt haar handel met het buitenland sterk te verminderen. Over heel 1991 daalde de handel tussen de ex-Sovjet-republieken en Polen met 60 à 80 procent.