Duitsers pakken illegale wapenexport hard aan

BONN, 24 JAN. Illegale export van wapens kan in Duitsland voortaan met maximaal vijftien jaar gevangenisstraf worden bestraft. Winst op zulke wapenhandel kan geheel verbeurd worden verklaard. De straffen voor het illegaal meewerken aan wapenproduktie in andere landen worden verzwaard. De douane krijgt, mits de officier van justitie daarin toestemt, de bevoegdheid om het telefoonverkeer van verdachten (maximaal) drie maanden af te luisteren en hun post te openen.

Wetsvoorstellen van deze strekking heeft de Bondsdag gisteren in tweede lezing aangenomen. In de verscherpte wetgeving inzake de doorvoer en uitvoer van wapens is ook de oprichting voorzien van een nieuw controlekantoor (430 man) voor de export dat, net als de douane, onder het ministerie van financiën valt.

De regeringscoalitie in Bonn heeft tot verscherping van deze wetgeving besloten na de internationale kritiek van de afgelopen jaren op Duitse illegale export van wapens en expertise aan landen als Libië (onder andere voor produktie van chemische wapens in Rabta) en Irak (ten behoeve van de ontwikkeling van nucleaire, biologische en chemische wapens en de vergroting van de reikwijdte van Russische Scud-raketten).

Eerder deze maand kreeg Bonn nog een lijst van de Verenigde Naties met namen van Duitse bedrijven die illegale hulp aan Iraks atoomprogramma zouden hebben geboden. In de Bondsrepubliek zelf was veel kritiek gerezen op de ontoereikende controle van het ministerie van economische zaken.

De oppositionele SPD was het in hoofdzaak eens met de na een jaar touwtrekken nader gewijzigde wetsvoorstellen. Maar zij stemde toch tegen, omdat zij het grondwettelijk onjuist acht om de douanepolitie het recht te geven telefoon- en briefverkeer van verdachten te laten controleren. Minister Jürgen Möllemann (economische zaken, FDP) bracht daartegen in dat voorafgaande goedkeuring van het openbaar ministerie vereist is en dat de nieuwe wettelijk opzet nu voor het eerst ook preventieve waarde heeft en illegale uitvoer niet meer “achteraf” hoeft te worden vervolgd. De eisen van de privacy-wetgeving blijven gelden, zei hij.

De voorstellen moeten nog worden behandeld in de Bondsraad, waar de SPD een meerderheid heeft. Maar zij zijn zodanig veranderd dat de mening van de Bondsraad niet meer beslissend is. Möllemann vroeg de SPD daarom de afhandeling niet verder te vertragen, omdat dat het Duitse aanzien in de wereld zou schaden.