Broedergemeente wil eigen Surinaamse school in Bijlmermeer; "Iedereen heeft een school, behalve wij'

AMSTERDAM, 23 JAN. De Evangelische Broedergemeente die in de Amsterdamse Bijlmermeer een eigen basisschool wil stichten doet dit uit onvrede met het christelijk onderwijs in de Bijlmer, dat overwegend oecumenisch van karakter is.

Volgens ds. J. Welschen van de gemeente “stelt de christelijke oriëntering van die scholen niet veel meer voor”. Ook steekt het de voornamelijk Surinaamse leden van de Evangelische Broedergemeente dat veel basisscholen in de Bijlmermeer “geen inhoud geven aan het pluriforme karakter” van hun school, waar vaak allerlei nationaliteiten op zitten.

De Evangelische Broedergemeente is een in de 18de eeuw in Duitsland ontstane geloofsrichting, die wat overtuigingen betreft valt te vergelijken met de Lutherse kerk. De gemeente heeft veel zending bedreven in gebieden die andere gezindten links lieten liggen: het Caribisch gebied, Zuid-Afrika, Tanzania, Suriname, de eskimo's in het Poolgebied. Momenteel telt de Evangelische Broedergemeente over de hele wereld een half miljoen leden, waarvan ongeveer 70.000 in Suriname. In dat land zijn bijna alle christelijke basisscholen van de Evangelische Broedergemeente.

In Nederland heeft de Evangelische Broedergemeente al een eigen basisschool in Zeist, maar daar zitten niet veel Surinamers op. De gemeente in de Bijlmermeer heeft lang geaarzeld voor zij besloot een basisschool te stichten, omdat dit een "zwarte school' zou worden, met vooral allochtone leerlingen. Inmiddels zijn echter bijna alle basisscholen in de Bijlmer zwart. De Evangelische Broedergemeente verwacht dat een eigen school het beter zal doen dan de andere, vooral ook wat betreft de doorstroming naar het voortgezet onderwijs. Veel Surinaamse leerlingen komen nu nog in het lager beroepsonderwijs terecht.

Bij de beslissing speelde ook mee dat er steeds meer islamitische basisscholen worden gesticht. “Iedereen heeft zijn eigen school, maar wij niet”, zegt S. Pengel, lid van de commissie die namens de kerkeraad de stichting van de school voorbereidt. De commissie heeft al 150 van de benodigde 200 handtekeningen binnen. Het oorspronkelijke plan om de aanvraag voor een eigen school samen met de Pinkstergemeente in te dienen - waar ook veel Surinamers bij zijn aangesloten - is verlaten. Bij nader inzien vond de Evangelische Broedergemeenschap dat volgens Welschen een “te streng” geloof.

De verwachting is dat niet alleen uit de Bijlmer, maar uit heel Amsterdam kinderen naar de school zullen komen. De Amsterdamse gemeente telt 3.000 ingeschreven leden, en naar schatting 7.000 niet-ingeschreven leden. Van de zeven voornamelijk Surinaamse gemeenten in Nederland heeft een aantal al aangekondigd het voorbeeld van de Broedergemeente in de Bijlmermeer waarschijnlijk te zullen volgen.

Hoe de school zich precies zal onderscheiden van andere scholen, is nog niet duidelijk. Volgens Welschen gaat het bij de Evangelische Broedergemeente vooral om “een sfeer van warmte, een gevoel van bij elkaar horen”. Veel meer dan in Nederland is het dagelijks leven van de leden van de Broedergemeente doortrokken van het geloof: bij verjaardagen komt de dominee langs om een dienst te houden, een nieuw huis wordt met een dienst ingewijd, ook buiten de kerk wordt veel samen gebeden en gezongen.

Welschen denkt dat het mogelijk moet zijn die sfeer ook op school te creëren. Veel Surinaamse onderwijzers in Nederland zijn lid van de Evangelische Broedergemeente. Vorige week werd bekend dat islamitische basisscholen door een tekort aan moslimonderwijzers over het algemeen moeite hebben met het creëren van een islamitische sfeer op school.

Volgens Welschen is de angst voor separatisme die de gemeente er eerst van weerhield een eigen school te stichten, nu omgeslagen in “een nieuw soort bewustzijn”. De integratie van Surinamers in de Nederlandse samenleving is niet gelukt, meent hij, en de stichting van eigen scholen zou hierin verandering kunnen brengen. Ook veel gemeenten in Nederland zijn volgens Welschen zo begonnen. Ondanks verzet van de eerste Evangelische Broedergemeente in Zeist zetten in de jaren zeventig Surinamers hun eigen gemeenten op. Dit heeft “eveneens bijgedragen aan de emancipatie van Surinamers in Nederland”.