Weer nederlaag Havel in kwestie referendum

PRAAG, 22 JAN. Het federale parlement van Tsjechoslowakije heeft opnieuw een stokje gestoken voor een poging van president Václav Havel om de Tsjechen en Slowaken zelf over de staatkundige toekomst van het land te laten beslissen.

Het parlement wees gisteren een door Havel voorgesteld amendement op de referendumwet van de hand. Dat amendement zou Havel in staat hebben gesteld zonder het parlement te raadplegen een referendum uit te schrijven dat nog voor de parlementsverkiezingen van juni zou kunnen worden gehouden, op voorwaarde dat twintig procent van de Tsjechen of twintig procent van de Slowaken om zo'n referendum zouden vragen. In dat referendum wilde Havel de Tsjechoslowaken vragen zich uit te spreken over de vraag of Tsjechoslowakije een federatie moet blijven, een confederatie moet worden of moet worden opgebroken in een onafhankelijk Tsjechisch en een onafhankelijk Slowaaks deel.

Havels poging liep stuk op het verzet van de Slowaken: alle Slowaakse partijen, met uitzondering van de federalistische ODU-VPN (Burger-democratische Unie - Publiek tegen Geweld) en de partij van de Hongaarse minderheid, stemden tegen Havels voorstel.

Havel ziet in een volksraadpleging over de toekomst van het land een middel om het heftige debat over de Slowaakse autonomie dan wel onafhankelijkheid eindelijk te beëindigen. Dat debat werkt als een rem op de economische en politieke ontwikkelingen in Tsjechslowakije. De nationalistische partijen in Slowakije willen geen referendum, omdat de uitslag daarvan hun slecht uitkomt: zelfs in Slowakije zelf is maar een fractie van de bevolking voor afscheiding. Volgens een opiniepeiling in december is maar elf procent van de Slowaken voor onafhankelijkheid; 31 procent wil de huidige federatieve structuur handhaven, dertig procent ziet meer in een confederatie. Het aantal Slowaken dat van Tsjechoslowakije een eenheidsstaat wil maken - en dus de Slowaakse autonomie geheel wil opgeven - overtreft met zeventien procent zelfs nog het aantal Slowaken dat naar onafhankelijkheid streeft. (AFP, AP)