Verbod op bezit van chemische wapens haalbaar

GENÈVE, 22 JAN. Een wereldwijd verbod op chemische wapens is in beginsel dit jaar bereikbaar. Dat zei de gisteren aangetreden nieuwe voorzitter van de VN-conferentie over chemische wapens, de Duitse ambassadeur Adolf von Wagner, bij de hervatting van de besprekingen in Genève. Aan de conferentie wordt deelgenomen door 39 landen.

In het verleden hebben diplomaten en ministers al enkele malen voorspeld dat het resultaat van de onderhandelingen niet lang op zich zou laten wachten, maar de ambassadeur verklaarde toch: “We weten dat onze onderhandelingen voor een mijlpaal staan. De uiteindelijke doorbraak is in zicht.”

Wagner zei dat de oorlog tegen Irak veel delegaties ervan heeft overtuigd dat chemische wapens niet de beslissende afschrikkingswapens in een oorlog zijn waarvoor ze lang gehouden zijn. Ze zouden nu meer dan tevoren bereid zijn om deze wapens op te geven. Het feit dat de Verenigde Staten niet langer vasthouden aan de eis dat zij kleine voorraden chemische wapens mogen aanhouden tot voldoende staten zich hebben aangesloten bij een verbod op het bezit van chemische wapens, zou een akkoord dichterbij hebben gebracht.

Het verdrag moet zowel de produktie als het bezit van chemische wapens verbieden en zou daarmee aanzienlijk verder gaan dan het Protocol van Genève van 1925 dat alleen het gebruik van deze wapens verbiedt. Het document van 1925 werd gemaakt naar aanleiding van het verloop van de Eerste Wereldoorlog, toen honderdduizend militairen omkwamen door gifgas.

De onderhandelingen over chemische wapens lopen al sinds 1968, maar er kwam wat meer perspectief op een resultaat toen de Verenigde Staten en de Sovjet-Unie in 1987 instemden met inspecties op hun grondgebied. Overigens blijft de kwestie van de verificatie van een akkoord een groot probleem. Volgens ambassadeur Wagner bestaat nog geen overeenstemming hoe lang inspecties vantevoren moeten worden aangekondigd en hoe de inspecties dan zullen worden uitgevoerd. Ook is men het nog niet eens over de vraag of er handelsbeperkingen moeten worden opgelegd aan landen die een conventie over chemische wapens niet willen ondertekenen. Een bijkomend probleem is de kwestie van oude voorraden chemische strijdmiddelen. Duitsland, dat tijdens de Eerste Wereldoorlog voorraden achterliet in België en Frankrijk, is bereid mee te werken aan de vernietiging van deze voorraden, maar wil niet alleen voor de kosten daarvan opdraaien.

De Russische ambassadeur bij de besprekingen in Genève, Sergej Batsanov, die het afgelopen jaar voorzitter was, zei dat alle Sovjet-voorraden chemische wapens zich op het grondgebied van Rusland bevinden. Twee weken geleden verklaarde hij dat Rusland hulp van buitenaf nodig heeft om deze voorraden te vernietigen. (Reuter,AP)