VS temperen verwachting over hulp

WASHINGTON, 21 JAN. De Amerikaanse regering heeft de verwachtingen omtrent de conferentie over de hulp aan de voormalige Sovjet-Unie, die morgen in Washington begint, getemperd. De conferentie was aanvankelijk met name door minister van buitenlandse zaken James Baker een grote rol toebedacht. Gisteren kon een woordvoerder van het Witte Huis op een persconferentie over de bijeenkomst niet beantwoorden welke landen en organisaties aanwezig zullen zijn.

De conferentie is een test geworden voor de relatie tussen de Verenigde Staten en de Europese Gemeenschap, die de laatste maanden zwaar onder druk is komen te staan. De GATT-onderhandelingen en de voorbereiding van de conferentie zelf hebben geleid tot verwijten over en weer.

De Europese Commissaris voor externe betrekkingen, Andriessen, is ook met een dubbele missie naar Washington vertrokken. Met de Amerikaanse handelsvertegenwoordiger Carla Hills en minister van buitenlandse zaken James Baker moet hij proberen de onderhandelingen over het opheffen van de handelsbelemmeringen vlot te trekken. Tegelijkertijd moet hij met Baker de conferentie over de hulpverlening tot een goed einde brengen.

Een ontmoeting tussen Andriessen en Hill eerder deze maand was geen succes. De GATT-onderhandelingen zitten met name vast op een meningsverschil over de subsidies die de EG aan haar boeren verstrekt. In een toespraak in Kansas vorige week beschuldigde president Bush de EG van het optrekken van “een nieuw IJzeren Gordijn van protectionisme”. Hij liet er geen misverstand over bestaan dat Washington dit niet zal tolereren: “We hebben de Koude Oorlog gewonnen en we zullen de handelsoorlog ook winnen.”

Andriessen heeft de uitspraken van Bush “een onaangename verrassing” genoemd. In Brussel wordt gevreesd dat de naderende presidentsverkiezingen een verharding van de Amerikaanse houding tegenover Europa met zich mee zal brengen.

De Amerikaanse regering heeft inmiddels laten weten dat de hulpconferentie van morgen en overmorgen niet zozeer is bedoeld om nieuwe toezeggingen voor hulp binnen te halen, maar om de leverantie van de reeds beloofde hulp te coördineren. Daarvoor zal in Washington een nieuwe, losse organisatie worden opgezet, die zich hiermee de komende jaren zal bezighouden. Er zullen naar verwachting vijf werkgroepen worden geïnstalleerd, die elk op hun terrein de hulpverlening moeten coördineren. Het gaat om werkgroepen voor voedselhulp, voorgezeten door de Verenigde Staten en de Europese Commissie, energie (Nederland en Venezuela), medicijnen (VS en Japan), huisvesting (Duitsland en Japan) en technische hulp (Duitsland, VS en Japan).

Over de hoeveelheid steun die het Westen al aan de voormalige Sovjet-republieken heeft toegezegd, bestaat onduidelijkheid. Het onderscheid tussen kredieten, technische steun en giften is vervaagd, zo erkende een Amerikaanse diplomaat. “Hopelijk komt er een discussie over de manier waarop de verschillende soorten steun georganiseerd kunnen worden, zodat je meer waar voor je geld krijgt.”

Volgens een Duitse functionaris zal het GOS tegen het eind van het voorjaar miljoenen tonnen voedsel tekortkomen, als gevolg van de dalende produktie en de beperking van de invoer wegens financiële tekorten. Het is volgens hem overigens onwaarschijnlijk dat de in Washington afgesproken hulp zijn bestemming voor eind februari bereikt. (Reuter, AP, AFP)