Russische justitie: Gorbatsjov was niet betrokken bij coup

MOSKOU, 21 JAN. De samenzweerders van de mislukte coup in augustus vorig jaar rekenden weliswaar op de steun van de toenmalige Sovjet-president Michail Gorbatsjov bij hun onderneming, maar hebben deze op geen enkele wijze gekregen. Dat heeft de procureur-generaal van de Russische federatie (hoofd van het openbaar ministerie), V. Stjepankov, vanochtend verklaard op een persconferentie in Moskou. Er is, meent hij, dan ook geen aanleiding Gorbatsjov te verbieden het land te verlaten, zoals advocaten van verdachten aanvankelijk hadden gevraagd.

De strafzaak tegen de samenzweerders, die zich in augustus hadden verenigd in een “Staatscomité voor de uitzonderingstoestand” bevindt zich in een vergevorderd stadium. Een van de verdachten, de vroegere voorzitter van de Opperste Sovjet van de USSR Anatoli Loekjanov, weigert elke medewerking bij het gerechtelijk vooronderzoek.

De Russische justitie hecht geen waarde aan het argument van de advocaten, dat van een strafbare samenzwering tegen de Sovjet-Unie geen sprake kan zijn, daar deze staatkundige eenheid in de nasleep van de couppoging immers is opgeheven. “Het ging om een poging tot machtsovername in alle republieken en gebieden van de Sovjet-Unie, en als land bestaan die nog”, aldus Stjepankov. Het vooronderzoek heeft uitgewezen hoe de samenzweerders onderling hun taken hadden verdeeld, bijvoorbeeld het leggen van contacten met de autoriteiten in de verschillende republieken. Op ten minste één door hen voorbereide verklaring stond de naam van Gorbatsjov als ondertekenaar al ingevuld, maar zoals bekend heeft deze elke samenwerking met de samenzweerders van de hand gewezen.

Uit angst voor ongeregeldheden met mogelijk talrijke doden hebben de samenzweerders in augustus afgezien van arrestatie van de Russische president Boris Jeltsin, die een belangrijke rol zou spelen bij de verijdeling van de poging tot staatsgreep. De arrestatie van Jeltsin was inmiddels wel voorzien, en een plaats waar hij zou worden vastgehouden was al ingericht. Het is inmiddels nog onduidelijk wanneer het proces tegen de leden van “Staatscomité voor de uitzonderingstoestand” zou kunnen beginnen.