Israel: kans op bevriezing bouw nederzettingen

TEL AVIV, 21 JAN. Temidden van retoriek die op het tegendeel wijst heeft de Israelische minister van politie, Roni Milo, vandaag gezegd dat Israel en de VS tot een vergelijk kunnen komen over de bevriezing van de nederzettingenpolitiek.

In een vraaggesprek met de krant Ha'arets zegt deze vertrouweling van premier Yitzhak Shamir dat dit kan gebeuren mits zo'n overeenkomst in stilte wordt bereikt. “Het zal voor Shamir heel erg moeilijk zijn de bevriezing van de nederzettingenpolitiek openbaar te maken”, aldus Milo.

Met vervroegde algemene verkiezingen in het vooruitzicht lijkt het voor Likud-leider Shamir vrijwel onmogelijk te tornen aan dit stokpaardje van de partij-ideologie. Niettemin heeft Milo een eerste Israelische signaal in de richting van het Witte Huis in Washington afgegeven dat de regering-Shamir zou kunnen overwegen de nederzettingenpolitiek te onderbreken om zo een Amerikaanse bankgarantie van 10 miljard dollar voor de opvang van de vele Russische immigranten los te krijgen.

In geen van zijn openbare uitspraken heeft Shamir de indruk gewekt dat hij terwille van de voortzetting van de nederzettingenpolitiek in de bezette gebieden zal afzien van de Amerikaanse bankgarantie. Ook gisteren deed hij dat niet tijdens een bezoek aan de nederzetting Betar op de Westelijke Jordaanoever. Daar begon hij de verkiezingscampagne met de uitspraak “dat geen macht ter wereld Israel kan dwingen het bouwen (in de bezette gebieden) te staken”. Shamir sprak de hoop uit dat dit het verkrijgen van de Amerikaanse bankgarantie niet in de weg zal staan.

Zijn minister van financiën, Yitzhak Modai, nam gisteren een veel harder standpunt in. Als hij een keuze moet maken tussen voortzetting van de bouw in de bezette gebieden of de Amerikaanse bankgarantie, kiest hij zonder enig aarzelen voor een politiek die Israels greep op de in 1967 bezette gebieden verstevigt. Beëindiging van de nederzettingenpolitiek is volgens hem niets anders dan het begin van het einde van de Israelische aanwezigheid in de bezette gebieden. “Het is alsof we een sleutel op onze veiligheid in de oceaan gooien”, zei hij.

In het belang van deze veiligheid en om de stichting van een Palestijnse staat in de bezette gebieden te voorkomen neemt Modai massale werkloosheid op de koop toe. “Werkloosheid kan worden overwonnen, het verlies van Judea en Samaria (de Westelijke Jordaanoever) kan alleen in een bloedige nieuwe oorlog ongedaan worden gemaakt”, zei hij.

Zijn ministerie heeft berekend dat het missen van de bankgarantie van 10 miljard dollar, waarvan reeds 2 miljard op de begroting van dit jaar is opgenomen, de werkloosheid in 1996 tot boven de 16 procent zal opdrijven. En dat is volgens Israelische economen nog aan de voorzichtige kant.

Ondertussen blijkt uit publikaties van het ministerie van financiën dat ruim 10 procent van de nieuwbouw in Israel zich in de bezette gebieden voltrekt waar slechts twee procent van de joodse bevolking woont. Deze bouwkoorts in bezet gebied is bedoeld om de weg naar Palestijnse onafhankelijkheid daar te blokkeren en geeft aan dat Israel de Palestijnen slechts beperkte bestuursautonomie toedenkt.

Shamir oefende gisteren scherpe kritiek uit op joodse kolonisten die in opdracht van rabbijnen in de nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever minister van defensie Arens met treiterende protestacties tot aftreden proberen te dwingen. Zij zijn van mening dat zijn veiligheidsbeleid volledig is mislukt. Shamir omschreef de acties van de kolonisten als “onaanvaardbaar en onjoods”, waarbij hij indirect de rabbijnen in het vizier nam die achter de revolte tegen Arens staan.