"Chinese bisschoppen en priesters worden ernstig onderdrukt'

PEKING, 21 JAN. China beleeft de scherpste religieuze onderdrukking, met name van Westerse kerken, sinds tientallen jaren. Dit heeft de Amerikaanse mensenrechtenorganisatie "Asia Watch' gisteren uit Washington gemeld.

Asia Watch heeft een nieuw uitvoerig rapport over godsdienstvrijheid in China na de gewelddadige onderdrukking van de democratische beweging in 1989 uitgebracht en zegt dat bisschoppen van de aan Rome getrouwe katholieke kerk de afgelopen twee en een half jaar zijn verdwenen en grote aantallen priesters en gelovigen zijn gearresteerd.

Het rapport verschijnt een week voor het bezoek van premier Li Peng aan Italië en Italiaanse bronnen in Peking zeggen dat het zeker ter sprake zal komen. Er bestaat grote weerzin in katholieke kringen in Italië tegen het bezoek dat de Italiaanse premier Giulio Andreotti vorig najaar aan China heeft gebracht en meer nog tegen zijn uitnodiging aan Li Peng om een tegenbezoek aan Italie te brengen. Pater Pietro Gheddo, hoofd van de katholieke nieuwsdienst "Asia News" viel Andreotti vorig jaar aan voor zijn bereidheid om de aartsbisschop van de staatsgetrouwe Chinese Katholieke Patriottische Vereniging te ontmoeten.

Het rapport van Asia Watch is gebaseerd op informatie die China is uitgesmokkeld door priesters uit Hongkong en verder op berichten van emigranten en geheime partijdocumenten, die in de nasleep van het bloedbad van 1989 religie en met name de katholieke kerk als een broeinest van oppositie en ondermijning brandmerkten. Asia Watch trekt de parallel met de situatie in Polen, waar de Katholieke Kerk de Communistische Partij heeft helpen wegvagen.

In de paranoia van China's hoogbejaarde despoten bestaat dat beeld zeker, maar dat er echt een Poolse situatie in China zal ontstaan is onwaarschijnlijk. Op een bevolking van 1,1 miljard zijn er slechts 3 miljoen katholieken en de meerderheid daarvan volgt nog, zij het in afnemende mate, de KPV die haar eigen bisschoppen benoemt en zich houdt aan de richtlijnen van de communistische partij. Met de toenemende openheid van China gedurende de jaren tachtig en de pogingen van het Vaticaan om de banden met het Chinese katholicisme - officieel en onofficieel - aan te halen zijn de problemen en spanningen, met name na 1989, toegenomen.

In september vorig jaar erkende paus Johannes Paulus II 20 bisschoppen van de KPV, die in "totale communie met de Heilige Stoel waren'. Het was de tweede daad van die aard sinds de afscheiding van de KPV in 1957. In juni 1991 bevestigde het Vaticaan dat de bisschop van Shanghai, Monseigneur Gong Pinmei die 30 jaar in de gevangenis had doorgebracht en nu 89 is, in het geheim tot kardinaal was verheven.

De 20 nieuw-erkende bisschoppen vormen een derde van de KPV-hiërarchie en zouden op eigen initiatief in het geheim hun gelofte van trouw aan Rome hernieuwd hebben. Volgens waarnemers heeft het Vaticaan het herstel van de banden met een deel van de KPV voorzichtig en ten dele openbaar gemaakt omdat het zich gesterkt voelde door de ondergang van het communisme elders in de wereld en wegens de door Amerika geleide campagne van pressie op China inzake de mensenrechten.

China heeft de Vaticaanse acties echter prompt als nieuwe inmenging in zijn binnenlandse aangelegenheden en als een nieuw bewijs van de perfiditeit van Rome bestempeld. Resultaat was verscherping van de repressie. In november werd volgens Asia Watch bisschop Paul Li Zhenrong gearresteerd, die al twee jaar ondergedoken was wegens deelname aan een onafhankelijke religieuze conferentie in 1989. Zeker twee andere bischoppen zijn eveneens gearresteerd evenals drie preisters. Pei Ronggui, een 54-jarige Trappist werd in 1989 tot vijf jaar veroordeeld wegens het toedienen van de laatste sacramenten der stervenden.

Een van de meest grove aanvallen op religie werd in september gedaan door het orthodoxe "Arbeidersdagblad". Het blad zei dat religie jonge mensen met "idealisme en metafysica' vervult en hun gezonde materialistische ontwikkeling schaadt. “Kerkbezoek verzwakt concentratie en leidt tot afnemende studieprestaties”, aldus de krant.

China's vice-president, de 83-jarige ultra-othodoxe Wang Zhen was in maart geschokt toen hij tijdens een inspectiereis over het platteland met eigen ogen had waargenomen dat meer jonge boeren in de katholieke kerk dan in het lidmaatschap van de communistische partij zijn geïnteresseerd.