Britse premier weigert minister Noord-Ierland ontslag te verlenen

LONDEN, 21 JAN. De Britse minister voor Noord-Ierland, Peter Brooke, blijft in functie. Premier John Major weigerde gisteren tot twee keer toe Brooke's aanbod tot het nemen van ontslag te honoreren. De Unionisten, bij monde van dominee Ian Paisley, hebben Majors opstelling veroordeeld. Zij zeggen dat Peter Brooke na zijn “uitglijer” van afgelopen vrijdag in een televisieshow in Dublin “aangeschoten wild” is, dat niet langer het vertrouwen van alle partijen in Noord-Ierland geniet. “Onherstelbare schade heeft hij aangericht. Hij staat nu bekend als Clemetine Brooke”, zoals Paisley het na afloop van een onderhoud met premier Major, gisteravond na diens bezoek aan Belfast, met enig welbehagen uitdrukte.

Peter Brooke bood gistermiddag in het Lagerhuis zijn welgemeende excuses aan aan de families van de slachtoffers van de IRA-bomaanslag, vrijdag bij Teebane Cross, over zijn gedrag in de televisieshow. Het was achteraf “een duidelijke vergissing”, ofschoon “niet opzettelijk kwaad bedoeld” dat hij zich daar, enkele uren na de aanslag, had laten overhalen tot het zingen van "My darling Clementine'. Maar er was hoorbare verrassing en geroep van "O nee' aan weerszijden van de scheidslijn tussen regering en oppositie, toen Brooke aankondigde dat hij de premier zijn ontslag had aangeboden.

“Het is juist wegens mijn betrokkenheid bij Noord-Ierland en wegens mijn begrip voor de waarden en respectabele opvattingen in de provincie, dat ik mijn aanbod om te gaan in de handen van de premier heb gelegd”, zei Brooke. Maar zelfs zijn "schaduw' bij Labour, Kevin McNamara, reageerde door te zeggen: “Wat vrijdagavond is voorgevallen, had niet mogen gebeuren, maar had zich naar mijn bescheiden mening nooit mogen ontwikkelen tot iets waarvoor een ontslag nodig is.”

John Major bracht gisteren een onaangekondigd bezoek aan Belfast, voorafgaand aan zijn onderhoud met de protestantse leiders, gisteravond. Major reageerde daarmee op de woede in de loyalistische gemeenschap over wat wordt gevoeld als het gebrek aan bescherming tegen IRA-aanslagen. Belfast wordt alweer maanden geteisterd door bomaanslagen, die de plaatselijke economie dreigen stil te leggen. Na concentratie van extra troepen in de stad koos de IRA ervoor om afgelopen vrijdag haar activiteiten naar het platteland te verleggen. Daar blies ze een busje met veertien bouwvakkers op, die werkzaamheden hadden verricht aan kazernes en politieposten. Van de zeven dodelijke slachtoffers werden er gisteren zes begraven. Zeven ernstig gewonden liggen nog in het ziekenhuis.

Major bleef ook na zijn bezoek aan Belfast de overtuiging toegedaan dat Brooke moet aan blijven als minister voor Noord-Ierland. In een speciale verklaring, uitgegeven vóór zijn onderhoud met Paisley c.s., onderstreepte hij zijn bewondering voor het werk dat Brooke heeft verricht. De premier werd bij zijn beslissing ongetwijfeld ook geïnspireerd door de wetenschap dat een herschikking van zijn kabinet aan de vooravond van komende verkiezingen ongewenst is. Aan de andere kant dient hij de Unionists niet te zeer van zich te vervreemden, omdat hun stemmen voor de Conservatieven van belang kunnen worden bij het vormen van een meerderheidsregering na de verkiezingen. Algemeen wordt gespeculeerd dat de Unionists de voortgang van besprekingen over de politieke toekomst van Noord-Ierland zoveel mogelijk saboteren, omdat ze hopen dat de verkiezingsuitslag hun een sterkere positie zal geven om hun wensen door te drukken. De nationalistische SDLP zou om dezelfde reden op uitstel aansturen, omdat ze hoopt op een overwinning van Labour en meer concessies voor haar standpunt.